24/04/2012 Raad van Journalistiek komt met nieuwe richtlijn over journalistiek en sociale media
De Raad voor de Journalistiek maakt nav discussie over foto's van slachtoffers van het busongeval in Sierre (maart 2012) een nieuwe richtlijn bekend over het gebruik van informatie en beeldmateriaal van persoonlijke websites en sociale netwerksites. De richtlijn poneert : "Persoonlijke websites en sociale netwerksites kunnen voor de media een bron van informatie zijn. Het feit dat iemand persoonlijke gegevens, informatie of beeldmateriaal op het internet of op een sociale netwerksite plaatst, zelfs als het om publiek toegankelijke pagina’s gaat, betekent evenwel niet automatisch dat dit materiaal zonder meer mag worden overgenomen in andere media. Om dit materiaal toch te kunnen gebruiken, moeten een aantal afwegingen worden gemaakt". De te maken afwegingen en criteria zijn in 4 rubrieken in de nieuwe richtlijn vastgelegd (RvdJ 2012/7, 12 april 2012).
link: website Raad voor de Journalistiek
12/04/2012 French authorities violated protection of journalists' sources
In the case of Martin and others v. France the European Court of Human Rights found a violation of Article 10 of the Convention. The case concerned a search of the premises of the Midi Libre daily newspaper ordered by an investigating judge to determine in what circumstances and conditions journalists had obtained a copy of a confidential draft report of the Regional Audit Office concerning the management of the Languedoc-Roussillon region. The Court emphasized that the Midi Libre had reported about a topic of general interest that the journalists were entitled to bring to the attention of the public. According to the Court the role of investigative journalists is precisely to inform and alert the public on information concerning the management of public funds by elected officials. The Court considered that the journalists had made a clear presentation of the report in question that displayed their good faith and respect for the ethics of their profession. The Government had failed to demonstrate that without the search the authorities would have been unable to seek evidence, first, that there had been a breach of professional secrecy and then that information thus wrongfully obtained had been published. The Court concluded that the Government had not demonstrated that the competing interests – namely the protection of journalists’ sources and the prevention and repression of crime – had been properly balanced. The reasons given by the authorities to justify the search could be considered relevant, but not sufficient. The search had accordingly been disproportionate and had violated the applicants’ right to freedom of expression and information under Article 10 of the Convention (ECtHR 12 April 2012, Martin and other v. France (only in French)).
link: website EHRM (Hudoc)
03/04/2012 Grand Chamber judgment in Gillberg v. Sweden on refusal to give access to research data
The Grand Chamber of the European Court has, more firmly than its Chamber judgment of 2010, confirmed that a Swedish professor could not rely on his right of privacy under Article 8, nor on his (negative) right to freedom of expression and information under Article 10 of the Convention to justify his refusal to give access to research material at Gothenburg University. The Court unanimously concluded that the criminal conviction of the professor for not giving access to the requested documents did not affect his rights under Article 8 and 10 of the Convention. Most importantly, the Grand Chamber also referred under Article 10 of the Convention to the right “to receive information in the form of access to the public documents” (§ 93 and 94).
link: Blog Strasbourg Observers
06/03/2012 Hof van Cassatie : internet is ook drukpers
Hof van Cassatie bevestigt dat strafbare uitingen via internet als drukpersmisdrijven kunnen beschouwd worden, resulterend in de exclusieve bevoegdheid van het hof van assisen, in toepassing van art. 150 GW: Cass. 6 maart 2012, in De Juristenkrant 2012/246, 4-5 en zie bijlage.
Bijlage: 027 VOORHOOF PortretrechtOntvoerdeT AF 7762.final.15.1.pdf
21/02/2012 Turkish Prime Minister Erdogan has to accept media criticism
In a judgment of 21 February 2012 the European Court of Human Rights once again found a violation of the right to freedom of expression (Art. 10 ECHR) by the Turkish authorities. This time the applicant, a journalist/columnist and writer, complained of an interference by the Turkish judicial authorities deciding that two articles in which he had sharply critized the Prime Minister, Mr. Erdogan, amounted to a breach of the personality rights of Erdogan. Unanimously the European Court considers this interference in the freedom of expression of the media as a violation of Art. 10 of the European Convention. The Court finds that the domestic courts failed to establish convincingly any pressing social need for putting the Prime Minister’s personality rights above the applicant’s rights and the general interest in promoting the freedom of the press where issues of public interest are concerned. The Court therefore considers that in taking their decisions the Turkish courts overstepped their margin of appreciation and that the judgments against the applicant were disproportionate to the legitimate aim pursued. The Court pointed out that the amount of compensation which the applicant was ordered to pay, together with the publishing company, was significant and that such sums could deter others from criticising public officials and limit the free flow of information and ideas. It follows that the interference with the applicant’s exercise of his right to freedom of expression cannot be regarded as necessary in a democratic society for the protection of the reputation and rights of others. There has accordingly been a violation of Article 10 of the Convention : ECtHR 21 February 2012, Tusalp/Turkey
link: website EHRM (Hudoc)
10/02/2012 Kuifje in Congo is geen aanzet tot racisme of discriminatie
De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel is, na procedure zoals in kort geding, van oordeel dat er geen reden is om het stripalbum van Hergé, uitgegeven door Moulinsart en Casterman, uit de handel te halen, noch enige maatregel te treffen die door eiser was gevorderd. In essentie komt de uitspraak van de Brusselse rechter erop neer dat er geen sprake is van aanzet tot racisme, vreemdelingenhaat of discriminatie in de zin van de Belgische antiracismewet van 30 juli 1981. Met name ontbreekt het intentioneel element : noch in hoofde van Hergé, noch in hoofde van Moulinsart of Casterman is er enig spoor van (bijzonder) opzet om aan te zetten tot haat, geweld of discriminatie ogv van zogenaamd ras of huidskleur : Vz. Rb. Brussel 10 februari 2012, M. Mondondo t. Moulinsart en Casterman
09/02/2012 Court confirms conviction contempt of homosexuals in leaflets adressed to young people
The Court reiterates that inciting to hatred does not necessarily entail a call for an act of violence, or other criminal acts. Attacks on persons committed by insulting, holding up to ridicule or slandering specific groups of the population can be sufficient for the authorities to favour combating racist speech in the face of freedom of expression exercised in an irresponsible manner (see Féret v. Belgium, no. 15615/07, § 73, 16 July 2009). In this regard, the Court stresses that discrimination based on sexual orientation is as serious as discrimination based on “race, origin or colour” (..). The Court also takes into consideration that the leaflets were left in the lockers of young people who were at an impressionable and sensitive age and who had no possibility to decline to accept them (..). Moreover, the distribution of the leaflets took place at a school which none of the applicants attended and to which they did not have free access.
The European Court considers that the conviction of the applicants who distributed the leaflets and the sentences imposed on them were not disproportionate to the legitimate aim pursued and that the reasons given by the Swedish Supreme Court in justification of those measures were relevant and sufficient. The interference with the applicants’ exercise of their right to freedom of expression could therefore reasonably be regarded by the national authorities as necessary in a democratic society for the protection of the reputation and rights of others : ECtHR 9 February 2012, Vejdeland a.o. v. Sweden
link: website EHRM (Hudoc)
07/02/2012 Grand Chamber judgments in Axel Springer AG and Von Hannover nr. 2 v. Germany
The ECtHR found a violation of Article 10 in the case Axel Springer Verlag AG v. Germany and decided there was no breach of Article 8 in the case of Von Hannover nr. 2 v. Germany considering that media coverage of celebrities (a well known TV actor in Springer and the princess of Monaco in Van Hannover) is acceptable if in the general interest and if in reasonable balance with the right to respect for privacy : ECtHR (Grand Chamber) 7 February 2012, Axel Springer AG v. Germany (violation of Article 10) and Von Hannover nr. 2 v. Germany (no violation of Article 8)
link: link
19/01/2012 JEP in de kijker
Zopas kondigde de JEP de vernieuwde versie van de geconsolideerde ICC-Code voor reclame- en marketingscommunicatiepraktijken, nu toegankelijk via de website van JEP : www.jep.be/media/icc_code_boekvorm.pdf. Deze week pakte ook het OIVO (Onderzoeks- en informatiecentrum van de verbruikersorganisaties) uit met een felle kritiek op de JEP (gebrek aan onafhankelijkheid, te weinig transparantie en te slappe afdwingbaarheid) en een pleidooi voor een federale reclameraad in functie van een meer efficiënt toezicht op reclame : www.oivo.be
link: website JEP
12/01/2012 Hof van Cassatie vernietigt veroordeling van SKEPP
In 2010 werden twee artsen en de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudo-wetenschap en het Paranormale door het hof van beroep in Antwerpen veroordeeld wegens lasterlijke kritiek op een dokter die kanker behandelt met alternatieve therapieën. Het Hof van Cassatie vindt nu dat die veroordeling te weinig rekening hield met de door artikel 10 EVRM beschermde expressievrijheid als onderdeel van het maatschappelijk debat : Cass. 12 januari 2012, SKEPP, Betz en Bonneux t. Görter, nr. C 10.0610.N.
link: website hof van cassatie
10/01/2012 Europees Mensenrechtenhof over naamsvermelding van personen betrokken in strafonderzoek
In its first judgment of 2012 related to (journalistic) freedom of expression, the European Court of Human Rights dealt with an interesting application of the right of the media to report on criminal cases in an early stage of investigation. The judgment also focuses in a peculiar way on the notion of the “public figure”. The case concerns an article published by the Austrian newspaper Der Standard, reporting on the enormous speculation losses incurred by a regional bank, Hypo Alpe-Adria. The article reported on the criminal investigation into embezzlement which had been opened by the public prosecutor in respect of the senior management of the bank. It identified some of the persons involved, including Mr Rauscher, the head of the bank’s treasury. Mr Rauscher brought proceedings against the newspaper’s company for disclosing his identity. The Vienna Court of Appeal found that Mr Rauscher’s interest in the protection of his identity and the presumption of innocence outweighed the newspaper’s interest in disclosing his name. Mr Rauscher was awarded financial compensation. The European Court of Human Rights however considered that the domestic courts had overstepped the narrow margin of appreciation afforded to them with regard to restrictions on debates of public interest. It found that the interference with the newspaper’s right to freedom of expression was not “necessary in a democratic society”. Consequently, the Court concluded that there had been a violation of Article 10 of the Convention (ECtHR, Standard Verlags GmbH v. Austria (no. 3), No. 34702/07 of 10 January 2012)
EN
link: link
30/12/2011 RTBF mag ondanks verzet van krantenuitgevers doorgaan met online-nieuws
De voorzitter van de rechtbank van koophandel heeft de eis van de krantenuitgevers tegen de RTBF houdende staking van de online-nieuwsberichten door de RTBF afgewezen. Volgens het vonnis handelt de RTBF wel degelijk binnen de decretale opdracht van de openbare omroep en is er geen sprake van oneerlijke handelspraktijk: Voorz. Kh. Charleroi 30 december 2011, inzake SCRL les journaux francophones belges e.a. t. RTBF
Bijlage: RTBFOnline.Jugement du 30 décembre 2011pdf.pdf
22/12/2011 Raad voor de Journalistiek tikt weekblad Story op de vingers
Op vraag van de Vlaamse journalistenvereniging VVJ heeft de Raad voor de Journalistiek een advies openbaar gemaakt ivm de omstreden publicatie in het weekblad Story van sms-berichten tussen ex-premier Yves Leterme en diens (vermeende) minnares. De Raad is van oordeel dat de publicatie van deze berichten een ernstige inbreuk uitmaakt op de privacy die in casu niet gerechtvaardigd kan worden door een voldoende ernstig maatschappelijk belang (RvdJ 22 december 2011, VVJ ivm publicatie in Story). Overigens heeft de RvdJ op 22 december 2011 nog een aantal interessante uitspraken gedaan, waaronder het advies ivm het incident tijdens het proces-Janssen waarbij de VRT tijdelijk de toegang tot de assisenzaal werd ontzegd. De Raad vindt niet dat de VRT een beroepsethische fout heeft gemaakt door foto's te tonen afkomstig uit het strafonderzoek. De Raad wijst erop dat het preventief toegang ontzeggen aan journalisten tot de rechtszaal omwille van eerdere berichtgeving over het proces, strijdig is met art. 25 Gw. en art. 10 EVRM (RvdJ 22 december 2011, VRT nav proces Janssen)
link: link
01/12/2011 Hof van Justitie doet interessante uitspraak ivm auteursrecht op portretfoto's
In een arrest (prejudiciële vraag) van 1 december 2011 heeft het Hof van Justitie de toepassing verduidelijkt van het auteursrecht op foto’s, meer bepaald foto's die verband hielden met een onrustwekkende verdwijning. Het betrof enkele foto’s van het in Oostenrijk ontvoerde meisje Natascha Kampush. Het Hof bevestigt en benadrukt dat ook op dit soort portretfoto’s de fotograaf rechten kan laten gelden en dat de media slechts onder strikte voorwaarden en mits bronvermelding dergelijke foto’s mogen publiceren (HvJ EU 1 december 2011, nr. C 145/10, Eva-Maria Painer/Standard VerlagsGmbH, Axel Springer AG, Süddeutsche Zeitung GmbH, Spiegel-Verlag Rudolf Augstein GmbH & Co KG en Verlag M. DuMont Schauberg Expedition der Kölnischen Zeitung GmbH & Co KG). Zie ook recente publicaties, 2012.
link: link
24/11/2011 Hof van Justitie: internetprovider moet niet filteren
De EU-richtlijnen E-Commerce en Auteursrecht in de Informatiemaatscappij, Intellectuele eigendom en bescherming persoonsgegevens, rekening houdend o.a. met de vrijheid om informatie te ontvangen of te verstrekken, laten niet toe dat een rechter bevel oplegt aan een internetprovider om op kosten van de ISP een filtersysteem in te voeren om “peer-to-peer” programma’s op algemene en preventieve wijze te weren teneinde auteurswerken op vraag van de auteursrechthebbende te identificeren om de uitwisseling van bestanden die het auteursrecht schenden te blokkeren : Hof van Justitie 24 november 2011, Zaak C 70/10, betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Hof van beroep te Brussel (België) bij beslissing van 28 januari 2010, ingekomen bij het Hof op 5 februari 2010, in de procedure Scarlet Extended NV t. SABAM
link: website Hof van Justitie EU en Gerecht EU
08/09/2011 Raad voor de Journalistiek: enkele interessante beslissingen
Op zijn eerste bijeenkomst na de zomervakantie, in september 2011, heeft de Raad voor de Journalistiek zes beslissingen genomen. Drie klachten werden ongegrond bevonden, drie andere zijn gegrond of deels gegrond. De klachten betroffen vooral de aantasting van de privacy en het recht op afbeelding (zie oa G. Liekens t. Story, I. de Meulemeester t. Story en Freddy Horion t. HLN en Nieuwsblad).
12/09/2011 ECtHR Grand Chamber judgment on trade union freedom of expression
The Grand Chamber of the ECtHR considers that the dismissal of members of a trade union who critised the management and two other employees by way of a vulgar and offensive cartoon, does not amount to a violation of art. 10 (freedom of expression) in the light of art. 11 (freedom of association). For a short summary and a first comment, see http://strasbourgobservers.com/2011/09/14/grand-chamber-judgment-on-trade-union-freedom-of-expression/#more-1143 (ECtHR Grand Chamber 12 september 2011, Palomo Sanchez a.o. v. Spain).
link: website EHRM (Hudoc)
21/07/2011 New General Comment on Article 19 ICCPR
The UN Human Rights Committee on 21 July 2011 has concluded two years of consultation and debate on how to interpret the "freedoms of opinion and expression" guaranteed by Article 19 of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). The General Comment is a very well elaborated document and affirms that freedom of expression and media freedom is entitled to high standards of protection, and that the protections afforded to traditional media extend in full to new media. It calls on states to “take all necessary steps to foster the independence of these new media and to ensure access of individuals” to it. A remarkable and important statement is the General Comment’s assertion that “prohibitions of displays of lack of respect for a religion or other belief system, including blasphemy laws, are incompatible with the covenant," although restrictions on such speech may be justified in the specific circumstances envisaged in article 20(2) of the covenant, which prohibits “incitement to discrimination, hostility or violence”. The General Comment also makes clear that “since any restriction on freedom of expression constitutes a serious curtailment of human rights, it is not compatible with the Covenant for a restriction to be enshrined in traditional, religious or other such customary law”. Another important advance is the affirmation that Article 19 “embraces a right of access to information held by public bodies.”
link: Website Open Society Justice Initiative
Bijlage: UNHRCgeneral-comment34-20110725DVf.pdf
21/07/2011 Judgment ECtHR on the application of broadcasting law and the fair trial principle
On 21 July 2011 the European Court of Human Rights delivered an interesting judgment with regard the application of broadcasting law and its monitoring by national media authorities from the scope of both Article 6 and 10 of the European Convention on Human Rights. The case of Sigma Radio Television Ltd. (Sigma RTV) v. Cyprus concerns a complaint by a private broadcasting company regarding a number of decisions of the Cyprus Radio and Television Authority (CRTA) imposing fines on the company for violations of legislation concerning radio and television programmes it had broadcast, and the alleged unfairness of the related domestic proceedings. The breaches found by CRTA concerned advertisements for children’s toys; the duration of advertising breaks; the placement of sponsors’ names during news programmes; product placement in a comedy series; news programmes which lacked objectivity or contained material unsuitable for minors, or were disrespectful of crime victims and their relatives; films, series and trailers which contained offensive remarks and inappropriate language or included scenes of violence unsuitable for children; and, in one particular case, racist and discriminatory remarks in an entertainment series. Sigma RTV alleged substantially that it had been denied a fair hearing before an independent and impartial tribunal, invoking Article 6 of the Convention. Sigma RTV’s grievance as to the proceedings before the CRTA concentrated on the multiplicity of its functions in prosecuting, investigating, trying and deciding cases and imposing sanctions. In addition, Sigma RTV complained that the members and staff of the CRTA had a direct and personal interest in imposing fines as the amounts thus collected were deposited in the CRTA’s Fund from which their salaries and/or remuneration were paid. The Court however comes to the conclusion that Sigma RTV’s allegations as to shortcomings in the proceedings before the CRTA, including those concerning objective partiality and the breach of the principles of natural justice, were subject to review by the Supreme Court and that the scope of the review of the Supreme Court in the judicial review proceedings in the present case was sufficient to comply with Article 6 of the Convention.
The Court also dismissed Sigma RTV’s complaints regarding the alleged violation of Article 10 of the Convention as all decisions by the CRTA were in accordance with Art. 10 § 2, the sanctions and fines being prescribed by law, being proportionate and being pertinently justified on the basis of legitimate aims. The Court finds that the interferences with Sigma RTV’s exercise of their right to freedom of expression can reasonably be regarded as having been necessary in a democratic society for the protection of the rights of others. The Court declared therefore inadmissible, as manifestly ill-founded, the complaints under Article 10 in respect of the CRTA’s decisions. One complaint however received a more thorough analysis on the merits: the complaint regarding the racist and discriminatory content of a fictional series. The Court emphasises that it is particularly conscious of the vital importance of combating racial and gender discrimination in all its forms and manifestations and that that the CRTA could not be said in the circumstances to have overstepped its margin of appreciation in view of the profound analysis at the national level, even though the remarks have been made in the context of a fictional entertainment series. Lastly, as to the proportionality of the impugned measure, the Court finds, bearing in mind the amount of the fine and the fact that the CRTA, when imposing the fine, took into account the repeated violations by the applicant in other episodes of the same series, that the fine imposed (approximately 3,500 euros) was proportionate to the aim pursued. Accordingly, there has been no violation of Article 10 of the Convention.
Finally the Court also dismissed the complaint regarding the alleged discrimination of Sigma RTV, operating as a private broadcaster under stricter rules, restrictions and monitoring than the national public broadcasting company in Cyprus, CyBC. The European Court is of the opinion that given the differences in the legal status and the applicable legal frameworks and the different objectives of private stations and the CyBC in the Cypriot broadcasting system, it cannot be said that they are in a comparable position for the purposes of Article 14 of the Convention. The Court finds, therefore, that the present case does not disclose any appearance of discrimination contrary to Article 14 of the Convention (ECtHR 21 July 2011, Sigma Radio Television Ltd. v. Cyprus).
link: website EHRM (Hudoc)
13/07/2011 Antwerpse rechter verwerpt eis van zonen Hugo Claus tot verspreidingsverbod van boek
Het hof van beroep te Antwerpen heeft de eis van de zonen van Claus afgewezen, eis die strekte tot verbod van verdere verspreiding van het boek "De Wolken. Uit de geheime laden van Hugo Claus" van Mark Schaevers (De Bezige Bij). Het boek is samengesteld uit uittreksels van brieven, gedichten, persoonlijke notities, tekeningen en aantekeningen in een dagboek van wijlen Hugo Claus, materiaal dat door de weduwe van Claus, Veerle De Wit aan Mark Schaevers ter beschikking was gesteld voor het boek "De Wolken". Het feit dat al ruim 10.000 exemplaren van het boek verkocht zijn neemt volgens het hof het spoedeisend karakter van de vordering niet weg, omdat een verspreidingsverbod verdere schade zou kunnen helpen voorkomen. Maar het hof vindt niet dat er voldoende redenen zijn om een verspreidingsverbod op te leggen, omdat de intellectuele rechten van Claus blijkbaar kunnen uitgeoefend worden door Veerle De Wit. De Wit heeft immers als langstlevende echtgenote het vruchtgebruik van de nalatenschap van Hugo Claus verworven en kan daardoor handelingen stellen ivm de morele rechten van wijlen Hugo Claus, inclusief het beschikbaar stellen van de gegevens aan Mark Schaevers voor het boek "De Wolken". Volgens het hof is er evenmin sprake van schending van de persoonlijkheidsrechten, de nagedachtenis van Claus of het recht op privacy, of in elk geval toch niet in die mate om een verspreidingsverbod te legitimeren. Van Claus werden immers ook tijdens zijn leven gegevens uit zijn privéleven gepubliceerd. Voor wat een aantal seksueel getinte passages betreft merkt het hof op dat de betrokkenen (Sylvia Kristel en Kitty Courbois) daar blijkbaar geen aanstoot hebben aan genomen, aangezien zij zelf in rechte geen stappen hebben ondernomen tegen de verspreiding van het boek. Ook het recht op afbeelding nav de publicatie van een bepaalde foto is niet in die mate geschonden om een verspreidingsverbod van het boek te kunnen wettigen (Hof van beroep (Kort Geding) Antwerpen, 13 juli 2011, inzake T. Claus en A. Kristel t. Veerle De Wit en Uitgeverij De Bezige Bij).
23/06/2011 Wilders zette niet aan tot haat of discriminatie
De rechtbank van Amsterdam heeft de Nederlandse politicus Geert Wilders (PVV) vrijgesproken van de hem ten gelaste feiten inzake groepsbelediging en aanzet tot haat en discriminatie op basis van ras of godsdienst. Met betrekking tot de aanklacht van groepsbelediging (art. 137c, lid 1, Wetboek van Strafrecht) is de rechtbank oordeel dat de gewraakte uitlatingen niet gericht zijn op een groep mensen wegens hun godsdienst, maar op de islam en de Koran. Ook van de film Fitna vindt de rechtbank dat de bewoordingen daarin onmiskenbaar betrekking hebben op de islam. Moslims worden immers niet genoemd en uit de film blijkt niet dat Wilders met deze uitlating op zich negatieve conclusies over moslims trekt. Volgens de rechtbank is evenmin sprake van aanzetten tot haat of discriminatie (art. 137d, Wetboek van Strafrecht). Om aan te kunnen zetten tot haat, een extreme emotie van diepe afkeer en vijandigheid, moet de uitlating welhaast altijd een krachtversterkend element bevatten, en dit element is niet aanwezig in de uitspraken of uitlatingen van Wilders. Een aantal uitspraken van Wilders beschouwt de rechtbank als uitlatingen van politieke voorstellen in het kader van het publieke debat en als kritiek op het regeringsbeleid of op plannen van anderen in het politiek bestuurlijke speelveld. Een politicus moet in beginsel zeer veel ruimte worden geboden om zijn standpunt voor het voetlicht te brengen. De uitlatingen van Wilders moeten immers worden gezien als voorstellen die hij hoopt te verwezenlijken nadat hij op democratische wijze aan de macht is gekomen. De rechtbank is ook van oordeel dat de film Fitna in zijn geheel bezien, in de context van het maatschappelijke debat, waarbij de nadruk wordt gelegd op de in de ogen van Wilders noodzakelijke waarschuwing tegen de islam als religie, niet aanzet tot haat. De film bevat evenmin uitlatingen of fragmenten die kunnen beschouwd worden als aanzet tot discriminatie. Van een aantal uitlatingen vindt de rechtbank wel dat ze de indruk geven dat de toename van het aantal moslims in Nederland negatieve gevolgen heeft voor de samenleving. Waar Wilders oproept dat er “een strijd gaande (is) en we (ons) moeten verdedigen”, is wel sprake van een aansporing met een opruiend karakter. Volgens de rechtbank begeeft Wilders zich hiermee “op de grens van het strafrechtelijk toelaatbare”, maar omdat Wilders ook liet verstaan dat hij niets heeft tegen de moslims, maar enkel iets heeft tegen de islam, is er geen sprake van het aanzetten tot de extreme emotie van diepe afkeer of vijandigheid en is er dus geen aanzet tot haat, aldus het vonnis. De Wilders ten laste gelegde feiten van groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie en haat zijn dus niet bewezen, reden waarom Wilders is vrijgesproken: Rb. Amsterdam 23 juni 2011, Wilders, LJN BQ9001.
link: rechtspraak.nl
22/06/2011 RTBF over Morel : geen inbreuk op journalistieke deontologie
De Raad voor de Journalistiek in de Franse Gemeenschap (Conseil de Déontologie Journalistique) vindt niet dat de RTBF in de berichtgeving over het overlijden van Marie-Rose Morel een inbreuk heeft gepleegd op de journalistieke beroepsethiek. De kritische berichtgeving over Morel, extreem-rechts en de beeldvorming over haar kanker en over Vlaanderen waren misschien niet erg tactvol, maar de berichtgeving bevatte geen onjuiste gegevens en koos voor een bepaalde invalshoek, wat journalistiek legitiem is (CDJ 22 juni 2011, X. t. Alexandre Mitea RTBF)
link: website CDJ
15/06/2011 Raad van State beslist dat partijdotatie aan Vlaams Belang niet wordt ingetrokken
De Algemene Vergadering van de Raad van State heeft beslist dat de partijdotatie aan het Vlaams Belang niet geschorst wordt. Een aanvraag tot intrekking van de VB-dotatie ging uit van de Franstalige partijen en SP.A zetelend in de Controlecommissie, in toepassing van art. 15ter van de wet van 4 juli 1989 betreffende de verkiezingspropaganda en partijfinanciering. Het verzoek is verworpen omdat de aangehaalde feiten te ver in het verleden liggen of niet bewezen zijn. Het Vlaams Blok riskeerde zijn dotatie voor een periode van drie maanden tot een jaar geschorst te zien indien was komen vast te staan dat dat deze partij met verscheidene met elkaar overeenstemmende tekenen aantoonde dat ze vijandig staat tegenover de EVRM-grondrechten. Na een lange procedure, met wrakingsverzoeken, een arrest van het Grondwettelijke Hof (nr. 189.463) op prejudiciële vraag van de Raad van State, hervatting van het geding na ontbinding van parlement en samenstelling nieuwe Controlecommissie, discussie of de Raad van State als onafhankelijke en onpartijdig rechtscollege kon uitspraak doen en na bijzonder omstandig verslag van de auditeur, heeft de Raad van State beslist dat er geen redenen zijn om de dotatie van het Vlaams Belang in te trekken. De Raad van State maakt duidelijk dan enkel feiten kunnen aangehaald worden die zich situeren in de periode van 60 dagen voor de indiening van het verzoekschrift bedoeld in art. 15ter. De vijandigheid van de partij in kwestie moest dus blijken uit een zeer beperkt aantal feiten of tekenen die zich situeerden in deze periode, in het verzoekschrift aangehaald. Het betrof nl. een aantal uitspraken van F. Dewinter en G. Annemans tijdens een veiligheidsmeeting in Antwerpen op 11 april 2006. De Raad van State benadrukt dat in het licht van de vrijheid van meningsuiting een overheidsinmenging in de vorm van de intrekking van een partijdotatie slechts gerechtvaardigd kan zijn wanneer er duidelijk sprake is van het uiten van vijandigheid en het aanzetten tot schending van de EVRM-rechtsnormen. Aanzetten wil zeggen aanmoedigen, aansporen, aanvuren. Het veronderstelt het geven van een sterke impuls of psychologische prikkel die de schadelijke gevolgen actueel, direct in de hand werkt of die zulke gevolgen op zijn minst zeer waarschijnlijk maakt. Meningsuitingen die op lange termijn of indirect funest kunnen blijken voor de democratie komen niet aanmerking, tenzij dus sprake is van het duidelijk aandrijven tot schending van de beginselen die essentieel zijn voor de democratie (ro. 26). Daarbij moet ook sprake zijn van een specifiek moreel element, hetgeen het bestaan impliceert van sterke gevoelens en denkbeelden van afkeer en haat, van kwaadwilligheid. De Raad van State beoordeelt de uitspraken van F. Dewinter en G. Annemans als scherp en polemisch en van aard om op termijn bij te dragen aan een polarisatie en een klimaat van onverdraagzaamheid. Daarom zijn deze uitspraken ook “zonder meer verontrustend en van aard om te kunnen grieven en kwetsen” (ro. 28). Maar volgens de meerderheid (!) van de Raad van State gaat het in deze uitlatingen van de beide VB-politici niet om een duidelijk en doelbewust aanzetten tot schending van de essentiële beginselen voor de democratie zoals gereflecteerd in de EVRM-grondrechten. Er is dus niet aangetoond dat het Vlaams Belang in de periode van 60 dagen voor het indienen van verzoekschrift kennelijk vijandig stond tegenover de EVRM-grondrechten. De Raad van State verwerpt daarom de vordering: RvSt (Algemene Vergadering) 15 juni 2011, nr. 213.879 inzake Ph. De Coene e.a. (..) J. Vande Lanotte e.a. t. vzw Vrijheidsfonds en vzw Vlaamse Concentratie.
link: website Raad van State
14/06/2011 EHRM: Advocaat moet zich neerleggen bij excuses krant nav onjuiste berichtgeving
Het Europees Hof vindt de veroordeling van de uitgever, journalist en drukker van de "Times of Malta" een inbreuk op art. 10 EVRM. De krant had ten onrechte melding gemaakt van een veroordeling van een advocaat wegens smaad aan de rechtbank (contempt of court) tijdens een chaotisch verlopen zitting in een strafzaak. Achteraf bleek dit niet correct en de krant verontschuldigde zich en publiceerde een rechtzetting. Toch dagvaardde de advocaat de uitgever, journalist en drukker wegens reputatieschade en lasterlijke aantijging, wat leidde tot een veroordeling tot schadevergoeding aan de advocaat. Het Europees Hof vindt deze veroordeling in strijd met de journalistieke expressievrijheid van art. 10 EVRM, vooral omdat de journalist wel degelijk had gerapporteerd over wat zich tijdens de zitting had voorgedaan. Pas achteraf, op basis van het zittingsverslag werd duidelijk dat de veroordeling van de advocaat wegens contempt of court niet effectief geïmplementeerd was en het dus bij een mondelinge overweging was gebleven vanwege de voorzitter van de rechtbank. Het Hof wijst erop dat "to limit court reporting to facts reproduced in the records of proceedings, and to bar reports based on what a journalist has heard and seen with his or her own eyes and ears, as corroborated by others, would be an unacceptable restriction of freedom of expression and the free flow of information". En het Hof benadrukt: "Moreover, the Court finds no reason to doubt the second applicant's account that she attempted to verify her perception of what had taken place in the court room (..). For the Court, such a course of action would be entirely in line with best journalistic practices. In the circumstances of the present case, the second applicant could not reasonably have been expected to take any further steps, especially since news is a perishable commodity and to delay its publication, even for a short period, may well deprive it of all its value and interest (..). The Court further notes that the applicants published an apology (..) two days after the publication of the impugned article. Bearing in mind these considerations, the Court finds that the second applicant had at all times acted in good faith and in accordance with her duty of responsible reporting". Het Hof concludeert "that the interference with the applicants' exercise of their right to freedom of expression cannot be regarded as necessary in a democratic society for the protection of the reputation and rights of others.There has accordingly been a violation of Article 10 of the Convention": EHRM 14 juni 2011, Aquilina e.a. t. Malta
link: website EHRM (Hudoc)
10/06/2011 Integratie van internetporno in kunstwerk is strafbaar
De veroordeling (zonder het opleggen van een straf) van een kunstenares en de verbeurdverklaring van een kunstwerk dat honderden pornografische afbeeldingen integreerde die van het internet waren geplukt, is volgens het EHRM niet in strijd met de kunstexpressievrijheid zoals gewaarborgd door art. 10 EVRM. Vooral het feit dat in de reeks foto's en afbeeldingen ook 'teenage girls' betrokken waren in soms gewelddagige sexuele handelingen, rechtvaardigt volgens het EHRM de toepassing van de strafwetgeving, niet enkel ter bescherming van de goede zeden maar dus ook voor de bescherming van minderjarigen tegen sexueel misbruik. Het Hof wijst erop dat "the applicant claimed that she had included the pictures in her work in an attempt to encourage discussion and raise awareness of how wide-spread and easily accessible child pornography was. The Court notes that the domestic courts acknowledged the applicant’s good intentions and therefore did not impose any sanctions on her. However, possessing and distributing sexually obscene pictures depicting children was still an act subject to criminal liability. The Court considers that it does not follow from the applicant’s claim that her conviction did not, in all the circumstances of the case, respond to a genuine social need". Manifest geen inbreuk dus op art. 10 EVRM: EHRM 10 mei 2011, Karttunen t. Finland (beslissing nr. 1685/10).
link: website EHRM (Hudoc)
09/06/2011 Hof van Justitie biedt ruimte voor open interpretatie van begrip 'sluikreclame'
Van het Hof van Justitie wou de Griekse rechter vernemen hoe het begrip ‘sluikreclame’ moet geïnterpreteerd worden naar aanleiding van de betwisting door een Griekse televisieomroep die door de Nationale Raad voor Radio en Televisie (ESR) was veroordeeld tot een geldboete van 25.000 euro wegens sluikreclame. In een programma was volgens de ESR sluikreclame gemaakt voor een esthetische tandheelkundige behandeling. Onder verboden sluikreclame verstaat de EU-richtlijn “het vermelden of vertonen van goederen, diensten, naam, handelsmerk of activiteiten van een producent van goederen of een dienstverlener in programma’s, indien dit door de omroep wordt gedaan met de bedoeling reclame te maken en het publiek kan worden misleid omtrent de aard van deze vermelding c.q. vertoning. Deze bedoeling wordt met name geacht aanwezig te zijn indien tegenover de vermelding c.q. vertoning een geldelijke of andere vergoeding staat.” Uit die omschrijving blijkt volgens het Hof van Justitie dat de bedoeling om reclame te maken ook uit andere elementen kan afgeleid worden dan het bewijs van een geldelijke of andere vergoeding. Het Hof herinnert er ook aan dat het voor de volledige en behoorlijke bescherming van de belangen van de televisiekijkers als consumenten, van cruciaal belang is dat de lidstaten het recht behouden om voor televisieomroepen die onder hun bevoegdheid vallen, meer gedetailleerde en strengere voorschriften uit te vaardigen en in bepaalde gevallen verschillende voorwaarden te stellen. Het Hof (Derde kamer) verklaart voor recht: Artikel 1, sub d, van richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten, zoals gewijzigd bij richtlijn 97/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 1997, moet aldus worden uitgelegd dat de bedoeling om sluikreclame te maken ook aanwezig kan zijn indien er geen geldelijke of andere vergoeding tegenover staat : Hof van Justitie 9 juni 2011, zaak C 52/10, betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Symvoulio tis Epikrateias (Griekenland) bij beslissing van 23 december 2009, ingekomen bij het Hof op 1 februari 2010, in de procedure Eleftheri tileorasi AE „ALTER CHANNEL”, Konstantinos Giannikos t. Ypourgos Typou kai Meson Mazikis Enimerosis, Ethniko Symvoulio Radiotileorasis.
link: website Hof van Justitie EU en Gerecht EU
12/05/2011 Bracke tegen Humo: klacht ongegrond
Enkele maanden geleden diende Siegfried Bracke, voormalig VRT-journalist en nu volksvertegenwoordiger voor de NV-A, klacht in tegen het weekblad Humo. Humo had bericht over allerlei hand- en spandiensten die Bracke als VRT-journalist aan de socialistische partij heeft geleverd, ondanks diens plicht tot onpartijdigheid en andere voorschriften binnen de openbare omroep. Bracke zou zich daarvoor ook al eens ‘cash in een envelopje’ hebben laten betalen. Bracke vond dat de berichtgeving in Humo insinueerde dat het om belastingfraude ging, een ernstige aantijging waarvoor Humo Bracke eerst had moeten contacteren alvorens die informatie bekend te maken, aldus Bracke. Bracke vond ook dat het Humo er om te doen was hem reputatieschade toe te brengen. De Raad voor de journalistiek is van oordeel dat de berichtgeving in Humo over Bracke kaderde in een polemiek over een publieke figuur, waarbij vrijwel dagelijks nieuwe onthullingen en ontkenningen verschenen. Humo had inderdaad beter vóór de publicatie van het artikel waarin melding werd gedaan van het cash ontvangen van financiële vergoedingen, aan Bracke om een reactie had gevraagd. De Raad meent evenwel dat in het kader van de controverse over Bracke het feit dat niet vooraf om een reactie is gevraagd Humo niet als een beroepsethische fout kan worden aangerekend, temeer omdat Humo wel meteen achteraf een reactie van Bracke heeft gepubliceerd. Ook een tweede klacht van Bracke tegen Humo wijst de Raad af en de Raad onthoudt zich ervan uitspraak te doen over het al dan niet intentioneel karakter van Humo om Bracke reputatieschade toe te brengen als politicus (RvdJ 12 mei 2011, Bracke t. Humo).
link: website Raad voor de Journalistiek
Bijlage: 2011.Beslissing Bracke t Humo 2011 05 12.doc
10/05/2011 Protection of right of privacy does not imply a duty of prior notification by media
The European Convention on Human Rights does not require media to give prior notice of intended publications to those who feature in them. In the case Mosley v. the United Kingdom, the European Court of Human Rights held, unanimously, that there had been no violation of Article 8 (right to protection of private and family life) of the European Convention on Human Rights. The case concerned a complaint by Max Mosley that the United Kingdom failed to impose a legal duty on newspapers to notify the subjects of intended publications in advance to give them an opportunity to prevent such publications by seeking an interim court injunction. The essential question which was to be answered in this case was whether a legally binding pre-notification rule was required. The Court observed that it had implicitly accepted in its earlier case law that damages obtained following a defamatory publication provided an adequate remedy for right to private life breaches arising out of newspaper publications of private information. It then recalled that States enjoyed a certain margin of appreciation in respect of the measures they put in place to protect people’s right to private life. Notwithstanding the potential merits of Mr Mosley’s individual case, given that a pre-notification requirement would inevitably affect political reporting and serious journalism, in addition to the sensationalist reporting at issue in Mr Mosley’s case, the Court stressed that any restriction on journalism required careful scrutiny. In the United Kingdom, the right to private life had been protected with a number of measures: there was a system of self-regulation of the press; people could claim damages in civil court proceedings; and, if individuals were aware of an intended publication touching upon their private life, they could seek an interim injunction preventing publication of the material. In addition, in the context of private life and freedom of expression, a parliamentary inquiry on privacy issues had been recently held in the UK with the participation of various interested parties, including Mr Mosley himself, and the ensuing report had rejected the need for a pre-notification requirement. The Court further noted that Mr Mosley had not referred to a single jurisdiction in which a pre-notification requirement as such existed, nor had he indicated any international legal texts requiring States to adopt such a requirement. Last and not least, the current UK system fully corresponded to the resolutions of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe on media and privacy.The Court emphasized that any pre-notification requirement would only be as strong as the sanctions imposed for failing to observe it; however, particular care had to be taken when examining constraints which might operate as a form of censorship prior to publication. Although punitive fines and criminal sanctions could be effective in encouraging pre-notification, that would have a chilling effect on journalism, even political and investigative reporting, both of which attracted a high level of protection under the Convention. That ran the risk of being incompatible with the Convention requirements of freedom of expression (ECtHR Mosley v. UK, 10 May 2010)
link: website ECHR
Bijlage: MosleyPressrelease.doc
03/05/2011 World Press Freedom Day 3 May 2011 Belgium
Censuurverbod beschermt alle media. Naar aanleiding van de internationale Dag van de Persvrijheid op 3 mei: een analyse door Dirk Voorhoof, hoogleraar mediarecht Universiteit Gent op www.journalist.be
link: Website VVJ
03/05/2011 World Press Freedom Day 3 May 2011
Article 19 report: No Frontiers, New Barriers.
Free speech, media and information flows increasingly ignore and elude physical frontiers or national boundaries. Many governments, fearful of this lack of control, are trying hard to restore or fortify barriers to trace, block, target and censor those who champion the truth. For more information, see http://www.article19.org/
link: Website Article 19
28/04/2011 Gillberg v. Sweden for referral to Grand Chamber
A panel of 5 judges of the ECtHR has referred the case Gillberg v. Sweden to the Grand Chamber: the applicant, Christopher Gillberg, is a Swedish national who was born in 1950. He is a well-known professor and former Head of Department of Child and Adolescent Psychiatry at the University of Gothenburg (Sweden) where he carried out research on hyperactivity and attention-deficit disorders. He complained about his criminal conviction in 2006 for refusing to comply with a court decision granting access to his research material for a sociologist and a paediatrician. Gillberg refused as he had allegedly promised absolute confidentiality to the families of the children who took part in his research. He was given a suspended sentence and a fine of 750 Swedish kronor (approximately 4,000 Euros (EUR)). In its judgment of 2 November 2010( Gillberg v. Sweden, application no. 41723/06), the Chamber held, by five votes to two that there had been no violation of Article 8 (right to respect for private and family life) of the European Convention on Human Rights, and, unanimously, that there had been no violation of Article 10 (freedom of expression) of the Convention. The case is now referred to the Grand Chamber at the applicant’s request. See also on this newspage the reference to the judgment of 2 November 2011 in Gillberg v. Sweden, posted on 22 November 2011.
19/04/2011 Potential chilling effect of fines and damages violates freedom of expression
In the case of Kasabova t. Bulgaria the European Court of Human Rights found a violation of art. 10 ECHR solely because of the disproportionate character of the fines and award of damages a journalist was required to pay for publishing a defamatory press article. The Court finds that the overall sum which the journalist was required to pay was a very important factor in terms of the potential chilling effect of the proceedings on her and other journalists. The fines imposed on the journalist, together with the damages and the costs awarded to the complainants amounted to a total sum payable BGN 7,472 (EUR 3,797.36), a sum, which was the equivalent of almost seventy minimum monthly salaries (BGN 110 (EUR 56.24) at the relevant time) and of more than thirty five monthly salaries of the journalist. The Court considered this an excessive sum, also taking into account that the journalist had submitted evidence that she had struggled for years to pay it in full (ECtHR Kasabova v. Bulgaria, 19 April 2011).
link: website EHRM (Hudoc)
14/04/2011 Raad voor de Journalistiek verklaart klachten tegen Dag Allemaal gegrond
In drie beslissingen van 14 april 2011 is de Raad voor de Journalistiek van oordeel dat het weekblad Dag Allemaal enkele basisregels van de journalistieke deontologie heeft verwaarloosd. In twee beslissingen ging het om ernstige beschuldigingen, met gebrek aan wederhoor en één beslissing concludeert dat Dag Allemaal bepaalde (onjuiste) informatie onvoldoende had gecontroleerd alvorens die publiek te maken (Raad voor de Journalistiek, 14 april 2011, beslissingen 2011/6, 2011/7 en 2011/8)
link: website Raad voor de Journalistiek
29/03/2011 European Court finds violation of ECHR in case RTBF v. Belgium
In a judgment of 29 March 2011 the European Court (second section) decided in the case RTBF v. Belgium (application no. 50084/06), that there has been a violation of Article 10 (freedom of expression) of the European Convention on Human Rights. The case concerned an interim injunction ordered by an urgent-applications judge against the Belgian French-language public broadcasting corporation RTBF, preventing the broadcasting of a programme – partly about the rights of patients vis-à-vis doctors –, until the final decision in a dispute between a doctor named in the programme and the RTBF. As the injunction preventing the broadcasting of footage in a television programme concerning topical judicial issues constituted an interference by the public authorities in the RTBF’s freedom of expression, the European Court in the first place had to ascertain whether that interference had a legal basis. The Court reiterated that a norm could not be regarded as a “law” within the meaning of Article 10 § 2 unless it was formulated with sufficient precision to enable the citizen, if need be with appropriate advice, to foresee the consequences of a given action. Whilst Article 10 did not, as such, prohibit prior restraints on broadcasting, such restraints required a particularly strict legal framework, ensuring both tight control over the scope of bans and effective judicial review to prevent any abuse, for news was a perishable commodity and to delay its publication, even for a short period, might well deprive it of all its interest. In ascertaining whether the interference at issue had a legal basis, the Court observed that the Belgian Constitution authorized the punishment of offences committed in the exercise of freedom of expression only once they had been committed (a posteriori) and not before (no prior restraint). Although some provisions of the Judicial Code permitted the intervention of the urgent-applications judge, there was discrepancy in the case law as to the possibility of preventive intervention in freedom of expression by that judge. In Belgian law there was thus no clear and constant case-law that could have enabled the RTBF to foresee, to a reasonable degree, the possible consequences of the broadcasting of the programme in question. The European Court observed that, without precise and specific regulation of preventive restrictions on freedom of expression, many individuals fearing attacks against them in television programmes – announced in advance – might apply to the urgent-applications judge, who would choose different solutions to their cases and this would not be conducive to preserving the essence of the freedom of imparting information. Although the European Court considers a different treatment between audiovisual and print media not unacceptable as such, e.g. regarding the licensing of radio and television, it did not agree with the application by the Court of Cassation of making constitutional safeguards regarding freedom of expression depending on whether print media or audiovisual media were concerned. According to the European Court it appeared artificial and there was no clear legal framework to allow prior restraint as a form of censorship on broadcasting, especially as Belgian case-law did not settle the question of the meaning to be given to the notion of “censorship” as prohibited by Article 25 of the Constitution. The Court especially emphasized that "l'article 19 de la Constitution, qui consacre entre autres la liberté d'expression, n'autorise que la répression des délits commis à l'occasion de l'usage de ces libertés, ce qui implique une sanction a posteriori des fautes et abus commis à l'occasion de l'exercice de cette liberté. Les articles 18, 19, 584 et 1039 du code judiciaire, ainsi que l'article 1382 du code civil, pris isolément et même combinés avec l'article 144 de la Constitution, sont des textes généraux qui concernent la compétence des tribunaux et qui ne donnent pas de précisions quant au type de restrictions autorisées, leur but, leur durée, leur étendue et le contrôle dont elles pourraient faire l'objet. Il s'ensuit que ces articles ne s'inscrivent pas dans un cadre légal suffisamment précis quant à la délimitation de l'interdiction". In conclusion, the legislative framework, together with the case-law of the Belgian courts did not fulfill the condition of foreseeability required by the Convention. As the interference complained of could not be considered to be prescribed by law, there had thus been a violation of Article 10. Having regard to that finding, the Court did not consider it necessary to verify compliance with the other requirements of paragraph 2 of Article 10 (legitimate aim and necessity in a democratic society). The court also found a violation of art. 6 § 1 (right of access to a court). Relying on Article 6 § 1 the applicant company complained about the refusal by the Court of Cassation to take into consideration the second limb of its appeal concerning its freedom of expression. Under Article 10 (freedom of expression), the RTBF complained about the interim injunction preventing the broadcasting of one of its television programmes. The European Court took the view that the Belgian Court of Cassation had not been unable to determine the legal basis on which it was entitled to review the decision of the urgent-applications judge, and that in the second limb of the applicant company’s appeal detailed argument had been given for a violation of Article 10 of the Convention. The excessive formalism shown by the Court of Cassation had thus been in breach of Article 6 § 1. (ECtHR 29 March 2011, RTBF v. Belgium, Judgment in French, Press release by ECtHR in English)
link: website EHRM (Hudoc)
29/03/2011 Twee interessante arresten EHRM in verband met kritiek op rechters
In twee recente arresten vindt het Hof dat scherpe kritiek in de pers op rechters verregaande bescherming kan genieten in toepassing van art. 10 EVRM : in het ene geval waren het twee advocaten die waren veroordeeld wegens een opiniestuk in een krant, in het andere geval ging het om een journaliste die verslag had uitgebracht over een rechtszaak (EHRM 29 maart 2011, Gouveia Gomes Fernandes en Freitas e Costa t. Portugal en EHRM 29 maart 2011, Cornelia Popa t. Roemenië
link: website EHRM (Hudoc)
25/03/2011 De Juristenkrant rapporteert over veroordeling Knack in zaak recht van antwoord
Het formuleren van een antwoord is geen beperking van de persvrijheid of van de vrije meningsuiting: het is integendeel een verrijking daarvan vermits het volume aan informatie erdoor toeneemt, de bronnen van informatie diversifieert en de controverse aanwakkert. Het wederwoord is een rechtmatig uitvloeisel van de persvrijheid en het kan enkel om ernstige redenen worden afgewezen. De rechtbank heeft zich niet uit te spreken noch over de inhoud, betrouwbaarheid, redelijkheid of wenselijkheid van de inlassing van de antwoortekst: de persoon die in een artikel wordt vernoemd is meester van het antwoord dat hij formuleert : Corr. Gent 21 december 2010, Vereecken t. Criel.
link: website Kluwer
Bijlage: AM 2010 CorrGent RvaKnack.pdf
15/03/2011 Criminal conviction of politician for insult of Spanish King violates free speech
In a judgment of 15 March the European Court of Human Rights has decided that an elected representative’s conviction for causing serious insult to the King of Spain was contrary to his freedom of expression. The case concerned the criminal conviction of the spokesperson for a left-wing Basque separatist parliamentary group for causing serious insult to the King of Spain, following comments made to the press during an official visit by the King to the province of Biscay. During a press conference in San Sebastián on 26 February 2003, when the King of Spain was attending the inauguration of an electricity power station in the province of Biscay, the applicant, as spokesperson for his parliamentary group, stated in reply to a journalist’s question that the inauguration, with Juan Carlos of Bourbon, was a “genuine political disgrace”. He said that the King, as “supreme head of the Guardia Civil (police) and of the Spanish armed forces” was the person in command of those who had tortured those detained in a recent police operation against a local newspaper, amongst them the main editors of the newspaper. He called the King “he who protects torture and imposes his monarchical regime on our people through torture and violence”. In 2005 the Higher Court of Justice convicted the applicant and sentenced him to one year’s imprisonment, suspension of the right to vote during that period and the payment of costs and expenses, having found him criminally liable for the offence of causing serious insult to the King. It considered that the impugned comments were value judgments and not statements of fact, affecting the inner core of the King’s dignity, independently of the context in which they had been made. The European Court of Human Rights however considers this criminal conviction a violation of Art. 10 of the Convention, as the applicant’s impugned remarks had not been a gratuitous personal attack against the King, nor did they concern his private life or his personal honour. According to the European Court, the phrases used by Mr Otegi Mondragon concerned solely the King’s institutional responsibility as Head and symbol of the State apparatus and of the forces which, according to the applicant, had tortured the editors of a local newspaper. They did not challenge the manner in which the King had carried out his official functions or accuse him in a tangible way of a criminal offence. The Court further noted the particular severity of the sentence – one year’s imprisonment and suspension of the right to vote during that period. While the determination of sentences was in principle a matter for the national courts, a prison sentence imposed for an offence committed in the area of political discussion was compatible with freedom of expression only in extreme cases, such as hate speech or incitement to violence. Nothing in Mr Otegi Mondragon’s case justified such a sentence, which inevitably had a dissuasive effect. Thus, even supposing that the reasons relied upon by the Spanish courts could be accepted as relevant, they were not sufficient to demonstrate that the interference complained of had been “necessary in a democratic society”. The applicant’s conviction and sentence were thus disproportionate to the aim pursued, in violation of Article 10 of the Convention.
link: website EHRM (Hudoc)
11/03/2011 Jaarrapport 2010 Raad voor de Journalistiek
De Raad voor de Journalistiek stelt jaarrapport 2010 beschikbaar via website, met volgende aankondiging: "In 2010 heeft de Raad voor de Journalistiek 47 nieuwe klachtendossiers geopend. Dat is het hoogste aantal sedert de oprichting van de Raad in 2002. De Raad deed een uitspraak over vijftien klachten. Daarvan werden er acht gegrond of gedeeltelijk gegrond verklaard. In vijftien andere zaken kwam er na tussenkomst van de ombudsman een minnelijke regeling tot stand. Acht klachten werden onontvankelijk verklaard.
Deze, en andere cijfers, zijn terug te vinden in het jaarverslag over 2010. De Raad voor de Journalistiek kwam vorig jaar ook naar buiten met een nieuwe code, die ruime belangstelling kreeg bij journalisten en bij het publiek. Sindsdien is het aantal vragen en klachten nog toegenomen, zodat het ernaar uitziet dat 2011 voor de Raad eveneens een druk jaar wordt".
link: website Raad voor de Journalistiek
10/03/2011 RvdJournalistiek vindt poll ivm assisenproces strijdig met journalistieke deontologie
Volgens de Raad voor de Journalistiek is het organiseren van een poll over schuld of onschuld van een beklaagde (in casu door Het Belang van Limburg nav de zaak van de 'parachutemoord'), en het publiceren van de resultaten ervan bij de aanvang van een proces, in strijd met de journalistieke ethiek (RvdJ Orde van Vlaamse Balies t/ Het Belang van Limburg, beslissing 2011/5). Twee andere klachten vindt de Raad ongegrond (2011/4 klacht DeWereldMorgen.be t. Everaert en 2011/3 klacht minister Pieter de Crem t. Het Nieuwsblad).
link: website Raad voor de Journalistiek
03/03/2011 Paris Court rules against 'forum shopping' in defamation case on academic freedom
On March 3, 2011, the Tribunal de Grand Instance de Paris issued its decision in the criminal libel case brought against professor Joseph Weiler based on a complaint by Dr. Karine Calvo-Goller. The case was brought against Weiler in his capacity as editor in chief of the European Journal of International Law and its associated Book Review website www.GlobalLawBooks.org. It was brought as a result of his refusal to remove a Review, written by the German academic Thomas Weigend, critical of a book written by Dr. Karin Calvo-Goller. Dr. Calvo-Goller claimed the Review was libelous and demanded its suppression. Weiler had offered her a right-of-reply which was declined. Since Weiler did not consider the Review libelous, its removal on the other hand would have seriously compromised academic freedom and the intellectual integrity of EJIL and book reviewing generally.
The Paris Tribunal has now delivered a highly interesting judgment in this case, both in relation to the abuse of 'forum shopping' as with regard to the freedom of academic criticism.
The following are excerpts from the judgment in unofficial translation: “….As regards the choice made by the Complainant to invoke French criminal proceedings, though [Karine Calvo-Goller] holds dual French and Israeli nationality, she resides and works in Israel, the book which is the subject of proceedings was written in English, as was the Book Review; [it was] published on an American website, linked to an American university at which Joseph Weiler works; [the Complainant] explained to the Court that she chose to use the French rather than the American or Israeli systems for financial reasons –the cost of proceedings would have been more expensive for her- as well as for reasons of expediency, being of the view that only French law offered her a chance of success;
… Karine Calvo-Goller thus acknowledges having engaged in what one can call “forum shopping”, that is to say a worldwide search, for the legal system which seems the most favorable to the person initiating legal proceedings, and which places her opponent, as much for legal reasons as for practical reasons — geographical or cultural remoteness — in the least favorable situation….[T]he artificial choice in this case, of the French legal system, coupled with the choice of pursuing a criminal procedure by means of a complaint to an Investigating Judge resulting in both opprobrium and significant costs to the accused, characterizes the abuse of these proceedings;
… Karine Calvo-Goller failed to comprehend [respect] the scope of French Press law stating that the Review which was made the subject of the proceedings could be held to be defamatory…. [I]n effect, the Review of her book does not contain words damaging her honor or her reputation, and only expresses, what is more, in moderate terms, a scientific opinion on [her book] without ever exceeding the limits of free criticism to which all authors of intellectual works expose themselves;
… The bad faith of the Complainant –a lawyer, moreover one familiar with French law given her indication that she pursued her law studies in France- is therefore undeniably established;
….It is therefore with just cause, that Joseph Weiler believes that the [Complainant] has abused her right to bring legal proceedings, on the one hand by initiating an action for defamation in relation to words that do not go beyond the limits of academic criticism, an essential element of academic freedom and freedom of expression and, on the other hand, by artificially bringing proceedings through the French criminal justice system.”
Considering the resulting harm suffered by the accused, he will be justly compensated by judgment against the Complainant requiring her to pay to him the sum of €8,000.” There is no information available yet whether the complainant will request for an appeal.
Source: www.ejitalk.org (I have myself checked the translation in English which I consider a truthful and correct translation of the authentic French version of the judgment). Enclosed the original judgment
link: website European Journal of International Law
Bijlage: Weilerjudgement-3-mars-2011.pdf
02/03/2011 Right to protest peacefully near funeral protected by US First Amendment
Today, 2 March 2011, the US Supreme Court recognized the right to engage peacefully in speech, even terribly hurtful speech, on matters of public interest, also when the protest is organized as funeral picketing by church members. The Court concluded that the protesters met the public interest standard as their slogans and signs related to issues of interest of society. Placards as 'God Hates the USA', 'Thank God for 9/11', 'America is Doomed', 'Priests rape boys', 'God Hates Fags' may fall short of refined social or political commentary, but as they refer to the political and moral conduct of the US and its citizens, to homosexuality in the military and to scandals in the Catholic Clergy, these issues are related to matters of public concern. The Supreme Court emphasizes that the US as a Nation has chosen to protect even hurtful speech on public issues to ensure that public debate is not stifled. The fact that the protesters appeared at a funeral and refer to a particular individual does not convert the protest into a discussion of a private matter unprotected by the First Amendment guaranteeing freedom of speech. Given that the protesters' speech was at a public place on a matter of public concern, that speech is entitled to “special protection” under the First Amendment. The US Supreme Court reiterates that speech cannot be restricted simply because it is upsetting or arouses contempt or creates emotional distress: “If there is a bedrock principle underlying the First Amendment, it is that the government may not prohibit the expression of an idea simply because society finds the idea itself offensive or disagreeable”. (US Supreme Court, Snyder v. Phelps, 2 March 2011, 09/751, case of Westboro Baptist Church).
link: Website US Supreme Court
22/02/2011 German Constitutional Court protects freedom of speech in public places
The Bundersverfassungsgericht found the prohibition to enter Frankfurt airport and to canvas leaflets an unacceptable violation of a campaigner's right to freedom of expression and peaceful demonstration. An activist had handed out flyers in Frankfurt airport containing a protest against deportation of a foreigner and asking passengers to refuse to turn off their cell phones in order to impede take off. The airport reacted with a “Flughafenverbot” against the activist, a ban to re-enter the airport area. The German Courts held that the airport was entitled to prevent the campaigner from entering its premises as she caused disruption of the airport operation. The Constitutional Court however has now decided that the civil rights on demonstration and freedom of expression are also to be respected in an airport as a public place. The German Supreme Court also reiterates : "Deshalb kann das Verbot des Verteilens von Flugblättern insbesondere auch nicht auf den Wunsch gestützt werden, eine „Wohlfühlatmosphäre“ in einer reinen Welt des Konsums zu schaffen, die von politischen Diskussionen und gesellschaftlichen Auseinandersetzungen frei bleibt. Ein vom Elend der Welt unbeschwertes Gemüt des Bürgers ist kein Belang, zu dessen Schutz der Staat Grundrechtspositionen einschränken darf (vgl. BVerfGE 102, 347 <364>)" (BverfG 22 February 2011, nr. 1 BvR 699/06)
link: website BVerfG
17/02/2011 Gerecht EU : lidstaten kunnen verhinderen dat voetbal exclusief achter decoder verdwijnt
Een lidstaat kan onder bepaalde voorwaarden de exclusieve uitzending van alle wedstrijden van het Wereldkampioenschap en het Europees kampioenschap voetbal op betaaltelevisie verbieden om te waarborgen dat het publiek in die lidstaat deze evenementen op de kosteloze televisie kan volgen. Wanneer deze kampioenschappen in hun geheel van aanzienlijk belang voor de samenleving zijn, vindt deze beperking van de vrijheid van dienstverrichting en de vrijheid van vestiging haar rechtvaardiging in het recht op informatie en de noodzaak de brede toegang van het publiek te garanderen tot televisie-uitzendingen van deze evenementen : Gerecht van de EU, arresten van 17 februari 2011 in de zaken T-385/07, T-55/08 en T-68/08, FIFA en UEFA / Commissie.
link: website Hof van Justitie EU en Gerecht EU
10/02/2011 Raad voor de Journalistiek vindt stunt van Clint.be geen correcte undercoverjournalistiek
Volgens Clint.be was er in het verleden al meermaals kritiek geuit op de omstandigheden waarin ‘Mijn Restaurant’ door VRM en Kanakna wordt gerealiseerd. Met een undercoveractie wou Clint.be nagaan hoe het er in het programma in de praktijk aan toeging. De Raad voor de Journalistiek gaat akkoord met VTM en Kanakna die aanvoerden dat de undercoveractie van Clint.be en zijn journalisten ongeoorloofd was, omdat er niet was voldaan aan de voorwaarden die de Raad voor de Journalistiek heeft aangegeven in zijn Richtlijn over undercoverjournalistiek. De Raad verwijst naar art. 17 van de Code : ‘Incognitojournalistiek, waarbij de journalist zijn hoedanigheid verzwijgt, verborgen opnames en aliasjournalistiek, waarbij de journalist bewust een andere hoedanigheid aanneemt, zijn slechts verantwoord indien de informatie niet op een andere manier kan verkregen worden en wanneer er voldoende maatschappelijk belang is. Bij aliasjournalistiek moet dit zelfs een gewichtig maatschappelijk belang zijn". Volgens de Raad is niet aangetoond dat er geen andere methoden mogelijk waren om de informatie te verzamelen waar Clint.be naar op zoek was. Bovendien is de Raad van oordeel dat het maatschappelijk belang van deze informatie onvoldoende doorweegt om af te wijken van art. 17 van de Code (RvdJ 10 februari 2011, nr. 2011/2, VMMa NV, Kanakna NV e.a. t. Clint.be en hoofdredacteur Jorn Van Besauw en de medewerkers Bart Pierreux, Cain Ransbottyn en Helen Heynssens).
link: website Raad voor de Journalistiek
08/02/2011 Privacy of victims of sexual offences justifies restrictions on press freedom
In a decision of 8 February 2011 the European Court of Human Rights agreed that revealing information about sexual offences and the related court proceedings was to be considered as dissemination of information violating the personal privacy of the victims and as a form of aggravated defamation. The Court notes that two under-aged victims of sexual offences and their mother were private persons and that sensitive information about their lives was revealed during a broadcast programme on a national channel in Finland. The European Court considered it was probable that several people, even if a very limited group, could have (indirectly) identified the victims. The Court is satisfied that the reasons relied on by the Finnish Supreme Court were relevant and sufficient to show that the interference complained of was “necessary in a democratic society” and that a fair balance between the competing interests was struck. Unanimously the Court rejected the application by Yleisradio Yo and its editor and editor-in-chief as being manifestly ill-founded. The Court unanimously declared the application, invoking a violation of the right to freedom of expression of the broadcasting company, inadmissible (European Court of Human Rights (Fourth Section) 8 February 2011, Yleisradio Oy a.o. v. Finland (no. 30881/09)- Decision).
link: website EHRM (Hudoc)
03/02/2011 Interessant arrest van EHRM ivm recht van kritiek van advocaat op rechters
Het Europees Hof vindt wel dat advocaat die als tuchtsanctie geschrapt werd als lid van de orde van advocaten, een gebrek aan respect had betoond bij het formuleren van kritiek op twee rechters, maar de sanctie vindt het Hof buiten proportie en daarom in strijd is met art. 10 EVRM: "The Court notes that the domestic authorities decided to disbar the applicant. This cannot but be regarded as a harsh sanction. The applicant’s conduct reflects a lack of respect for the judges of the Regional Court. Nonetheless, whilst they were discourteous, his comments were aimed at and limited to the manner in which the judges were trying the case, in particular as regards his removal from the position of legal counsel representing Mr R. in the course of the criminal proceedings and the judges’ refusal to act on his request for supervisory review. Having regard to the above, the Court is not persuaded by the Government’s argument that the applicant’s disbarment was commensurate with the seriousness of the offence, considering the alternatives available. Accordingly, it is the Court’s assessment that such a penalty was disproportionately severe for the applicant and was capable of having a chilling effect on the performance by lawyers of their duties as defence counsel. The Court’s earlier finding of the procedural unfairness in the disbarment proceedings (..)serves to compound this lack of proportionality. This being so, the Court considers that the domestic authorities failed to strike the right balance between the need to protect the authority of the judiciary and the need to protect the applicant’s right to freedom of expression. The Court accordingly holds that Article 10 of the Convention has been breached by reason of the disproportionate sanction imposed on the applicant (§ 55-59) : EHRM Igor Kabanov t. Rusland, 3 februari 2011
link: website EHRM (Hudoc)
18/01/2011 EHRM niet akkoord met Britse formule van 'success fees' in perszaken
Op het randje af vindt het EHRM de veroordeling van de Daily Mirror wegens de publicatie van foto's van Noami Campbell toen ze een bijeenkomst verliet van 'anonieme' verslaafden, in overeenstemming met art. 10 EVRM, rekening houdend met het recht op eer en goede naam en het recht op privacy van het supermodel. De kosten van het geding evenwel waartoe de Daily Mirror veroordeeld werd, nl. meer dan één miljoen Britse Pond, waarvan bijna 300.000 'success fees' voor de advocaten van Campbell, vindt het EHRM een inbreuk op art. 10 EVRM, vooral wijzend op het 'chilling effect' van dit soort dreigende financiële consequenties in perszaken in verband met de betwistingen omtrent de eer en en goede naam of het recht op privacy (EHRM 18 januari 2011, MGM Limited t. Verenigd Koninkrijk)
link: website EHRM (Hudoc)
13/01/2010 Arts die zwangersonderbreking uitvoert vergelijken met holocaust is strafbaar
EHRM laat veroordeling overeind van twee activisten in Duitsland die in pamfletten fel protesteerden tegen een ziekenhuis en een arts die abortus uitvoerden. Het pamflet bevatte o.a. de stelling : "Toen: Holocaust. Nu : Babycaust". Het Hof wijst erop "that the impact an expression of opinion has on another person's personality rights cannot be detached from the historical and social context in which the statement was made. The reference to the Holocaust must also be seen in the specific context of the German past". Het Europees Hof aanvaardt de conclusie van de Duitse rechtscolleges "that the impugned statement constituted a very serious violation of the physician's personality rights" (EHRM 13 januari 2011, Hoffer en Annen t. Duitsland)
link: website EHRM (Hudoc)
13/01/2011 Raad voor de Journalistiek: uitspraak over VRT-Panorama 'Bloedantiek'
De RvdJ vindt niet dat de undercoverreportage bij een kunstverzamelaar in strijd is met de Code (art. 17), want wel degelijk verband houdt met een maatschappelijk belang (financiering van de Taliban). De informatie was ook niet op een andere wijze te garen en de weergave van de opnames was, weliswaar ingekort, correct. De Raad vindt wel dat de manier waarop het materiaal uit de undercoverreportage de klager identificeerde, in strijd is met de Code: 'Bij incognito-, alias- en verborgen opnames wordt er in beginsel voor gezorgd dat de betrokkenen niet identificeerbaar zijn'
link: website Raad voor de Journalistiek
11/01/2011 European Court of Human Rights : controversial judgment on freedom of political speech
In a judgment of 11 January 2011 the European Court of Human Rights did not consider the criminal conviction for defamation of two politicians who publicly accused an opponent of serious criminal conduct as a violation of the freedom of expression (Art. 10 Convention). The two politicians, at a press conference, had accused a doctor and political opponent of serious criminal offences. In 2006 the court in Castelo Branco found that the politicians had shown their accusations to be well-founded, and acquitted them. In 2007 the Coimbra Court of Appeal set that judgment aside and found the politicians guilty of defamation. It considered that the allegations expressed at the press conference had not been substantiated and that the two politicians had knowingly broken the law in making the offending accusations. The European Court agreed that the offending statements concerned a matter of general interest, namely the allegedly criminal conduct of a political figure. However, the two politicians real intention had been solely to attack their political opponent, clearly accusing him of criminal conduct involving abuse of authority for personal gain. These were extremely serious charges, not supported by any convincing factual evidence.
The Court found by four votes to three that there had been no violation of Article 10.
The three dissenting judges Tulkens, Popovic and Sajó firlmy disagree with the finding by the majority of the Court emphasizing that there had been discussion, also amongst the courts in Portugal, whether or not the allegations had a sufficient factual basis. According to the three dissenters the majority of the Court has overemphasized the protection of the reputation of a politician, to the detriment of weakening the philosophy itself behind the freedom of expression, as developed in earlier, solid case law by the Court. They write: “ En mettant l'accent de manière aussi forte et exclusive sur la sauvegarde de la réputation, le présent arrêt contribue à affaiblir la philosophie même de la liberté d'expression et se situe en porte-à-faux par rapport à une jurisprudence solide de la Cour”. The dissenters also refer to the Resolution of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe (2007/1577), insisting on the decriminalization of defamation in this context. Finally, a strong message is formulated regarding the importance and the role of the European Court to uphold high standards of freedom of expression as a key principle of democracy : “Au moment où les vents sont contraires, nous pensons que notre Cour doit plus que jamais renforcer la liberté d'expression qui, loin de constituer une protection ou un privilège, est un des éléments clés de la démocratie” / ECtHR 11 January 2011, Barata Monteiro da Costa Nogueira and Patrício Pereira v. Portugal
link: website EHRM (Hudoc)
22/12/2010 HvJ antwoordt niet op vraag van CSA: is geen onpartijdige rechterlijke instantie
In een reeds jaren aanslepende betwisting of RTL Belgium/TVi nu wel of niet onder toezicht valt van de Conseil supérieur de l'audiovisuel van de Franse Gemeenschap in België probeerde de CSA via een prejudiciële vraag gericht aan het Hof van Justitie klaarheid over dit vraagstuk te verwerven. Het Hof van Justitie acht zich evenwel niet bevoegd om de CSA van antwoord te dienen, omdat in deze zaak de CSA niet de onpartijdigheid bezit die noodzakelijk is om een rechterlijke instantie in de zin van artikel 267 VWEU te vormen : HvJ EU 22 december 2010, C 517/09, betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Collège d’autorisation et de contrôle du Conseil supérieur de l’audiovisuel (België), betreffende RTL Belgium SA, voorheen TVi SA.
link: HvJ
Bijlage: HvJ.CSA.RTL.22.12.2010.doc
22/12/2010 Grondwettelijk Hof vindt verbod 'political advertising' niet redelijk verantwoord
Het Grondwettelijk Hof deed in het arrest van 22 december 2010 uitspraak over het in 2009 in de Franse Gemeenschap bevestigde verbod van reclame (commerciële communicatie) voor politieke partijen en werknemers- en werkgeversorganisaties. Het bestreden artikel 12, § 1, eerste zin, van het Decreet betreffende de audiovisuele mediadiensten bepaalt : «Commerciële communicatie mag noch de politieke partijen noch de representatieve werkgevers- of werknemersorganisaties als doel hebben». Het Grondwettelijk Hof volstaat met de vaststelling dat het in het geding zijnde verbod op reclame voor politieke partijen een absolute en permanente draagwijdte heeft en zich niet beperkt tot de verkiezingscampagne. Wegens het absolute en permanente karakter van het verbod, dat aan de audiovisuele media wordt opgelegd, om reclame uit te zenden voor politieke partijen en representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties is dit niet redelijk verantwoord. Het kan tot gevolg hebben dat aan bepaalde formaties de toegang wordt verhinderd tot een belangrijk middel waarover zij beschikken om hun standpunten aan het publiek bekend te maken. Daarom vernietigt het Hof het bestreden artikel 12, § 1, eerste zin, van het decreet van de Franse Gemeenschap van 27 februari 2003 betreffende de audiovisuele mediadiensten, zoals het werd gewijzigd bij het decreet van 5 februari 2009 (Grondwettelijk Hof 22 december 2010, Arrest nr. 161/2010). Ter informatie: het Vlaamse mediadecreet van 2009 bepaalt voortaan dat het toegestaan is "om tegen betaling aan politieke mandatarissen of kandidaat-mandatarissen en aan politieke partijen commerciële communicatie ter beschikking te stellen tijdens de sperperiode voor de verkiezingen mits naleving van de wetgeving betreffende de verkiezingen”. De federale wet verbiedt evenwel aan politieke partijen om tijdens die sperperiode (in principe 3 maand voor de verkiezingen) politieke commerciële reclamespots op radio en televisie te laten uitzenden. Over deze problematiek, zie ook het advies van de SARC van 11 juni 2010 (in bijlage). Zie ook D. VOORHOOF, "Verbod van politieke en syndicale reclame op radio en televisie ter discussie", Auteurs & Media 2009/1-2, 211-215.
link: website Grondwettelijk Hof
Bijlage: SARC.11juni2010.politicaladvertising.pdf
21/12/2010 EHRM vindt veroordelingen wegens laster niet nodig in democratie
In twee interessante arresten is het EHRM andermaal van oordeel dat veroordelingen wegens lasterlijke aantijgingen en beledigingen die verband hielden met (financieel) wanbeheer, een inbreuk vormen op art. 10 EVRM: EHRM 21 december 2010, Novaya Gazeta v Voronezhe t. Rusland en EHRM 21 december 2010, Sofranschi t. Moldavië
link: website EHRM (Hudoc)
16/12/2010 EHRM bevestigt belang van privacybescherming minderjarigen
In een arrest van 16 december 2010 is het Hof van oordeel dat een journalist niet ten onrechte is veroordeeld wegens schending van de privacy van minderjarigen die betrokken waren in strafbare feiten en wegens lasterlijke aantijgingen als zouden bepaalde rechters en een politieofficier, familieleden van de minderjarigen, geprobeerd hebben deze zaak onder de mat te vegen: EHRM 16 december 2010, Ovchinnikov t. Rusland
link: link
16/12/2010 Factsheets Europees Hof over journalistieke bronbescherming en recht op afbeelding
In een nieuwe reeks factsheets presenteert het EHRM een overzicht van de wijze waarop art. 10 EVRM bescherming biedt aan het journalistiek bronnengeheim (beknopt overzicht rechtspraak) : Factsheet protection of journalistic sources, November 2010. Een andere factsheet geeft een overzicht van de rechtspraak van het EHRM in verband met het recht op afbeelding in relatie tot het recht op privacy : Factsheet the right to one's image, November 2010
link: website EHRM (Factsheets)
02/11/2010 Professor who refused access to research data convicted without breach of ECHR
The European Court of Human Rights has delivered a judgment in an interesting case with a peculiar mix of issues related to freedom of expression, academic research, medical data, privacy protection and access to official documents. The case shows how access to official documents, included research documents containing sensitive personal data, can be granted to other researchers, albeit under strict conditions. The case furthermore demonstrates that Sweden applies effective procedures to implement orders granting access to official documents : those who refuse to open access to official documents after a court decision has ordered to do so can be convicted on the basis of criminal law. The case reflects the idea that progress in scientific knowledge would be hindered unduly if the research methodology or scientific data analysis and the conclusions build on the data were not open to scrutiny, discussion and debate, albeit under strict conditions of privacy protection regarding medical data. For more information, see http://strasbourgobservers.com/2010/11/22/european-court-of-human-rights-gillberg-v-sweden/#more-703
(ECtHR, Gillberg v. Sweden, 2 November 2010). See also http://www.guardian.co.uk/law, 22 November 2010, Best of the Law Blogosphere. Important notice: this judgment is not final: the case has been referred to the Grand Chamber on 22 Aprl 2011.
link: website EHRM (Hudoc)
18/11/2010 Raad vd Journalistiek wil minder persoonsgegevens in berichtgeving verkeersongevallen
De Raad vindt klacht gegrond nav publicatie van naam en adres van slachtoffer van verkeersongeval. De Raad voor de Journalistiek is het eens met Het Nieuwsblad dat berichtgeving over zware
verkeersongevallen zeer relevant is en kan bijdragen tot de bewustwording van het publiek
over deze problematiek. Toch stelt de Raad vast dat er geen redenen zijn aangevoerd waarom
het in dit geval nodig was om de volledige naam, alsook het adres, van de betrokkene te
vermelden. Deze gegevens voegen niets toe aan de berichtgeving. Die is immers even
concreet wanneer enkel de leeftijd, het geslacht en de gemeente van de betrokkene worden
vermeld (bijvoorbeeld: ‘een 27-jarige jongeman uit Ronse’), hoogstens aangevuld met een
initiaal van zijn familienaam. Er zijn in dit geval geen redenen voorhanden om de betrokkene
nader te identificeren. De Raad herinnert aan artikel 23 van de Code van de
Raad voor de Journalistiek: ‘De journalist respecteert het privéleven van personen en tast het
niet verder aan dan noodzakelijk in het maatschappelijk belang van de berichtgeving. De
journalist gaat in het bijzonder omzichtig om met mensen in een maatschappelijk kwetsbare
situatie, zoals (…) slachtoffers van (…) ongevallen, en hun familie’(RvdJ Beslissing van 18 november 2010, 2010/16, Wendy Van den Bossche t. Het Nieuwsblad en Fernand De Vos)
link: website Raad voor de Journalistiek
18/10/2010 VRM veroordeelt SBS/VT4 tot forse boete wegens reclamespot voor Martini Brut
Door de reclamespot uit te zenden vlak na de afkondiging van een regulier aan- en afgekondigd reclameblok met gegroepeerde reclameboodschappen, is de betrokken spot niet als dusdanig duidelijk herkenbaar als reclame en niet duidelijk onderscheiden van de programma’s door visuele en/of akoestische middelen, zoals vereist wordt door art. 79, § 1 van het Mediadecreet.
Daarenboven vermengt SBS door de prominente aanwezigheid van VT4-gezichten en van het merk Martini eigen redactionele elementen met een promotionele boodschap voor ‘Martini Brut’, terwijl de afscheiding en duidelijke herkenbaarheid van televisiereclame nochtans basisprincipes vormen in het Mediadecreet. De betrokken spot vertoont grote gelijkenissen met eerder uitgezonden spots die aanleiding gaven tot de beslissingen 2009/34 van 20 april 2009 en 2010/019 van 22 maart 2010. Bij de bepaling van de sanctie houdt de Regulator er dan ook rekening mee dat aan SBS voor nagenoeg identieke feiten reeds administratieve geldboetes werden opgelegd. SBS/VT4 wordt veroordeeld tot een administratieve geldboete van 25.000 euro (VRM 18 oktober 2010, nr. 2010/44)
link: Website VRM
4/11/2010 Raad van State vernietigt beslissing ivm ongeoorloofde zelfpromotie op VRT
In 2005 veroordeelde het toenmalige VCM (nu VRM) de VRT wegens het uitzenden van zelfpromotie die volgens het VCM neerkwam op verboden commerciële reclame. De Raad van State heeft nu, vijf jaar later, deze beslissing vernietigd. De RvSt volgt de stelling van de VRT dat de gewraakte promotiespots (voor een DVD van Norah Jonas, Live in 2004 and Jamie Cullum, Live at Blenheim Palace) niet als louter commerciële reclame te bestempelen zijn, maar wel als zelfpromotie in het kader van de merchandising van de VRT.
link: Website VRM
Bijlage: VRT (zelfpromotie) (2).pdf
28/09/2010 VRM vindt VRT-trailer schadelijk voor minderjarigen
VRM beslissing 2010-043 : de kamer voor onpartijdigheid en bescherming van minderjarigen waarschuwt de VRT voor een inbreuk op artikel 42, tweede lid, van het Mediadecreet. De Regulator controleerde de uitzendingen van Eén op 23 juni 2010. Omstreeks 19u werd een aankondigingspot uitgezonden voor de film 'De Zaak Alzheimer'. De trailer bevatte een fragment waarin een man in close-up wordt vermoord door een schot in het voorhoofd. Dit fragment blijkt in het verleden reeds aan de basis te hebben gelegen van een inbreuk op artikel 42 van het Mediadecreet (zie beslissing 2010/006). De Tweede Kamer van de Vlaamse Regulator voor de Media is van oordeel dat het tonen van dergelijke gruwelijke of schokkende beelden een negatieve invloed kan hebben op de fysieke, mentale of zedelijke ontwikkeling van minderjarigen. De omroeporganisatie moet, op een uur waarop een breed publiek kan bereikt worden, de nodige voorzorgen nemen om geen leeftijdsinadequate beelden uit te zenden die schade kunnen toebrengen aan de fysieke, mentale of zedelijke ontwikkeling van minderjarigen. De Regulator waarschuwt de VRT bijgevolg voor deze overtreding.
link: Website VRM
Bijlage: 2010-043.VRTtrailer.pdf
09/11/2010 Opmerkelijk arrest Hof van Justitie EU ivm publicatie data landbouwsubsidies
Hof van Justitie vindt de verplichting tot bekendmaking van de namen van natuurlijke personen die EU landbouwsteun ontvingen en van de precieze door hen ontvangen bedragen, tegen de achtergrond van de doelstelling van transparantie, een onevenredige maatregel, in strijd met het recht op privacy en de ermee verbonden bescherming van persoonsgegevens van natuurlijke personen. De artikelen 42, punt 8 ter, en 44 bis van verordening (EG) nr. 1290/2005 van de Raad van 21 juni 2005 betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1437/2007 van de Raad van 26 november 2007, en verordening (EG) nr. 259/2008 van de Commissie van 18 maart 2008 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van verordening nr. 1290/2005 met betrekking tot de bekendmaking van informatie over de begunstigden van financiële middelen uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO), zijn ongeldig voor zover deze bepalingen ten aanzien van natuurlijke personen die steun uit het ELGF en het ELFPO hebben ontvangen voorzien in de verplichte bekendmaking van persoonsgegevens betreffende iedere begunstigde, zonder dat daarbij een onderscheid wordt gemaakt op basis van relevante criteria, zoals de tijdvakken waarin zij dergelijke steun hebben ontvangen, de frequentie, het type en de omvang van die steun (HvJ EU (Grote Kamer) 9 november 2010, gevoegde zaken C 92/09 en C 93/09, Volker und Markus Schecke GbR (C 92/09) en Hartmut Eifert (C 93/09)
tegen Land Hessen.
link: HvJ
21/10/2010 Judgment ECtHR in case of witdrawal of newspaper in Russia
As the newspaper was publicly owned and was created not as a profit-making business but as a public utility institution used as a forum for informing the population about the “social, political and cultural life” of the town, the Court considered the withdrawal of half of the copies of an issue of the newspaper on request of the editor-in-chief as an interference in press freedom protected under Article 10 of the Convention. Furthermore, the copies of the newspaper were withdrawn because of the viewpoint expressed in an article in that issue of the newspaper. The domestic courts however did not consider that the rights of the author of the article required any special protection under Article 10 of the Convention. Basing their findings on the mistaken assumption that the case was basically about the right of the owner to freely dispose of his property, they failed to examine the reasons for the withdrawal of the copies and to balance the applicant’s freedom of expression under Article 10 of the Convention against any other interests that may have been at stake (for instance, the reputation of the person targeted by the article). Accordingly, the decision-making process in this case was deficient from the standpoint of Article 10 of the Convention. It is unclear whether this deficiency should be attributed to a lack of diligence on the part of the domestic courts or to the existing legislative framework, which treats such situations as simple “business situations”. The decisions of the domestic courts did not contain any justification for the withdrawal from the standpoint of Article 10 of the Convention, while the European Court observes that, to all appearances, the applicant’s article concerned an important “matter of public interest”. The truth of the facts related therein has never been challenged. As to the critical views expressed in the article, they were reasonably supported by the facts and were expressed in an acceptable form. In such circumstances the withdrawal of the newspapers containing the applicant’s article was not necessary and contrary to Article 10 of the Convention. Accordingly, there has been a violation of that provision (ECtHR 21 October 2010, Saliyev v. Russia)
link: website EHRM (Hudoc)
06/10/2010 Raad voor de Journalistiek presenteert nieuwe Code
De regels van de journalistieke beroepsethiek voor de Vlaamse media zijn voortaan neergeschreven in de Code van de Raad voor de Journalistiek, die op 20 september 2010 is goedgekeurd door de raad van bestuur van de VZW Vereniging van de Raad voor de Journalistiek, waarin de journalistenverenigingen, de uitgeversfederaties en de grote mediahuizen vertegenwoordigd zijn.
De code is bedoeld als een leidraad voor de praktijk. De code bevat in totaal 27 artikelen, en wordt aangevuld met richtlijnen die sommige artikelen concreet toelichten. De code zal ook door de raad voor de journalistiek worden gebruikt om vragen en klachten te beantwoorden die bij de raad worden ingediend
link: Website RvdJ
06/10/2010 Nieuw besluit productplaatsing in Belgisch Staatsblad
Omroeporganisaties moeten de kijkers wijzen op de aanwezigheid van productplaatsing in de programma's (art. 100, § 1, 4° Mediadecreet). Met het besluit van 10 september 2010 betreffende het gebruik van een logo voor de aanduiding van productplaatsing legt de Vlaamse regering aan de Vlaamse omroepen de verplichting op om een bepaald logo te gebruiken gedurende minstens 5 seconden telkens bij begin, op einde en bij elke hervatting van een programma dat productplaatsing bevat. De omroepen moeten over de betekenis van het logo (PP) informatie verschaffen aan de kijkers via een toelichting op het scherm (gedurende periode van drie maanden) en informatie op hun website en via teletekst (Besl. Vl. Regering 10 september 2010, BS 6 oktober 2010). Meer informatie op de website van de VRM.
link: Website Belgisch Staatsblad
28/9/2010 Teletekstaanbod schadelijk voor minderjarigen
De Vlaamse Regulator voor de Media heeft SBS Belgium, VMMa en TMF op de vingers getikt wegens erotische boodschappen op hun teletekstpagina's. Volgens de VRM kunnen deze boodschappen met aanbod van seksuele diensten als schadelijk beschouwd worden voor minderjarigen en komt dit neer op een inbreuk van art. 42, lid 2 Mediadecreet. SBS en VMMa moeten een boete betalen wegens herhaling van soortgelijke inbreuken. TMF kreeg een waarschuwing.
link: Website VRM
21/09/2010 Press freedom further on the decline in Turkey: European Court finds several violations
In four judgments of 21 September 2010 the ECtHR again found a series of blatant violations of press freedom in Turkey. The suspension of the publication of several newspapers is considered a breach of the right to freedom of expression. According to the Turkish government the newspapers had been publishing articles that were deemed to be propaganda in favour of a terrorist organisation, the PKK/KONGRA-GEL , and to constitute the approval of crimes committed by that organisation and its members. The European Court however notes in particular that the practice of banning the future publication of entire periodicals on the basis of section 6(5) of Law no. 3713 (anti-terror law) went beyond any notion of “necessary” restraint in a democratic society and, instead, amounted to censorship (ECtHR 21 September 2010, Turgay a.o. (nr. 2-5) v. Turkey). This week also the European Federation of Journalists is urging the Turkish authorities to free about 40 journalists who are actually jailed in Turkey. The journalists currently in prison are awaiting trial on charges of violating the Turkish penal code or anti-terror laws through their work as journalists. In addition, over 700 Turkish journalists are facing law suits, with the threat of imprisonment.
link: website ECtHR (HUDOC
Bijlage: 254f1f2-5b9a176.pdf
14/09/2010 Strasbourg Court delivers two important judgments on rights of journalists
Two important judgments by European Court of Human Rights on 14 September 2010. One on protection of journalistic sources in Sanoma Uitgevers B.V. v. The Netherlands (Grand Chamber) and one on the protection of journalists and the duty of states to protect the life and freedom of the (assassinated) journalist Hrant Dink in Dink v. Turkey
link: Website ECtHR (Hudoc)
09/09/2010 Vijf beslissingen van de Raad voor de Journalistiek
Raad vindt dat Douglas de Coninck in De Morgen en Annemie Bulté in Humo journalistiek onzorgvuldig hebben gerapporteerd over de zaak Guns/Vergaelen in verband met de zaak Francine De Tandt, voorzitter van de rechtbank van koophandel te Brussel. Een klacht van de procureur des Konings van Dendermonde tegen Douglas de Coninck ivm de zaak Anja Hermans en de verwisselde laptops vindt de Raad ongegrond. Uit de beslissing blijkt dat de notie "off the record" op verschillende wijzen geïnterpreteerd wordt door justitie en journalistiek (Beslissingen van 9 september 2010)
link: website Raad voor de Journalistiek
07/09/2010 Klacht in Poolse zaak ivm politieke satire niet-ontvankelijk voor Europees Hof
Europees Hof geeft geen uitsluitsel over de vraag of Pools politiek-satirisch magazine NIE naar aanleiding van het pausbezoek van Johannes-Paulus II in 2002 de paus als een « oude idioot » en « de Breznjev van het Vatikaan » mocht bestempelen. Veroordeling van Jerzy Urban, hoofdredacteur van Nie, door Poolse rechtscolleges wegens belediging van vreemd staatshoofd blijft overeind (EHRM 7 september 2010, Jerzy Urban t. Polen, no. 29690/06, klacht betreffende vermeende schending van art. 10 EVRM niet-ontvankelijk wegens onvoldoende uitputting nationale rechtsmiddelen)
link: website EHRM (Hudoc)
06/09/2010 Verdict in Tokyo Two case : one year suspended prison sentence
For more information, see:
http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/oceans/whaling/ending-japanese-whaling/whale-meat-scandal/
link: Google 'Greenpeace Tokyo Two'
01/09/2010 VRM verklaart klacht tegen VRT/Campagnewatcher niet ontvankelijk
Naar aanleiding van enkele uitspraken die betrekking hadden op het Vlaams Belang is klacht ingediend bij de VRM tegen de VRT. De uitspraken waren gedaan door VRT-journalist Marc Van de Looverbosch in de rubriek "De Campagnewatcher", kort voor de verkiezingen, op 8 en 9 juni 2010. Omdat de klager evenwel geen persoonlijk belang noch enige benadeling kon laten blijken, is de klacht door de VRM als niet-ontvankelijk beoordeeld in toepassing van art. 220 § 2 Mediadecreet (P.L. t. NV VRT, beslissing 2010/32, 1 september 2010)
link: website VRM
30/08/2010 New edition of European Media Law, Collection of materials, 2010
For more information, see http://www.mijnwetboek.be/mwb/bib.php?a=details&id=2987
link: website mijn wetboek
27/07/2010 Vordering tegen boek met negatieve stereotypering Roma afgewezen
In een opmerkelijk en controversieel arrest wijst het EHRM de vordering af in verband met een boek en woordenboek met negatieve stereotypering van Roma-zigeuners, uitgegeven door de Turkse overheid. Het Hof beklemtoont dat het maar om enkele passages gaat van een in essentie wetenschappelijk boek, terwijl de 'dissenters' de klemtoon leggen op het bekampen van negatieve stereotypering van een kwestbare minderheid (EHRM 27 juli 2010, Aksu t. Turkije). Dit arrest is evenwel niet definitief, de zaak is doorverwezen naar de Grote Kamer.
link: website EHRM (Hudoc)
15/07/2010 Erkenning derden op de VRT met één jaar verlengd
In afwachting van een vernieuwd besluit ivm de voorwaarden, de duur en de procedure voor de erkenning van de zgn. derden op radio en televisie (VRT) zijn de lopende erkenningen van de derden met één jaar verlengd, tot 31 december 2010 : Besl. Vl. Reg. 25 juni 2010, Belg.Stbl. 15 juli 2010 (besluit treedt in werking met terugwerkende op 31 december 2009)
link: website staatsblad
14/07/2010 Nederlandse rechter verbindt verregaande gevolgen aan journalistieke bronbescherming
Rb. Haarlem verklaart via telefoontap bij journalisten verkregen bewijsmateriaal tegen lekkende AIVD-ambtenaren onwettig. De schending van het journalistiek bronnengeheim leidt aldus tot het weren van dit bewijsmateriaal uit de strafzaak tegen de lekkende ambtenaren, die finaal wegens gebrek aan bewijsmateriaal worden vrijgesproken. Een cruciale overweging in dit bijzondere vonnis : "Aangaande het belang van de journalistieke bronbescherming overweegt de rechtbank het volgende. Een vrije pers is een noodzakelijke voorwaarde voor het goed functioneren van de democratische rechtstaat. Algemeen aanvaard is inmiddels het recht van journalisten hun bronnen geheim te houden, uitzonderlijke omstandigheden - waarvan in deze zaak niet is gebleken - daargelaten. Het bewust ondergraven van dit recht door het onrechtmatig afluisteren van door de journalist gevoerde telefoongesprekken, met als enig doel het achterhalen van de bron, is dermate in strijd met het recht dat ook de bron zelf een beroep toekomt op de onrechtmatigheid van het daardoor verkregen bewijsmateriaal": Rb. Haarlem 14 juli 2010, nr. 15/700461-09.
link: rechtspraak nl
06/07/2010 Enkele interessante arresten van EHRM betreffende art. 10 EVRM
In Gözel en Özer t. Turkije is EHRM van oordeel dat veroordeling wegens reproductie van teksten van illegale of terroristische organisatie slechts noodzakelijk is als de inhoud van de tekst en de context waarin de publicatie gebeurt aanzetten tot geweld of terrorisme (EHRM 6 juli Gözel en Özer t. Turkije). In twee zaken tegen Finland tilt het Hof zwaar aan de strafrechtelijke vervolging en veroordeling wegens laster of belediging en stelt het telkens een inbreuk vast op art. 10 EVRM: EHRM 6 juli 2010, Mariapori t. Finland en EHRM 6 juli 2010, Niskasaari t. Finland
link: website EHRM (Hudoc)
21/06/2010 Opmerkelijk arrest US Supreme Court ivm 'free speech' en terrorisme
US Supreme Court upholds federal law that makes it a crime to provide "material support" to foreign
terrorist organizations, even if the help takes the form of training for peacefully
resolving conflicts or expert advice or assistence in human rights advocacy, in casu in support of
the PKK and Tamil Tigers. According to the majority of the US Supreme Court even peaceful assistance to a terrorist group can further terrorism,in part by lending them legitimacy and allowing them to pretend to be negotiating while plotting violence. The plaintiffs said they had sought to aid only the two groups' nonviolent activities. For instance, they said, they wanted to offer training in how to use international law to resolve disputes peacefully and how to petition various representative bodies such as the United Nations for relief. The judgment can have a serious impact on lawyers, journalists or academics who are in
contact with such groups, advocating respect for human rights or developing peaceful and
non violent strategies.
link: Article and comment in NYT
Bijlage: 08-1498.USSC.Terrorismspeech.pdf
18/06/2010 Deense kunstenaar terug naar af in rechtszaak tegen Moulinsart en erven Hergé en Magritte
Hof van Cassatie vindt dat het arrest van het hof van beroep van Brussel van 14 juni 2007 niet op wettige wijze motiveert dat het stakingbevel tegen Moulinsart en de erven Hergé en Magritte gericht is tegen een inbreuk op de auteursrechten van Deense kunstenaar/parodist in toepassing van art. 87 § 1 AW. Zaak moet nu worden overgedaan voor het hof van beroep van Luik (Voor arrest a quo en annotatie: Brussel 14 juni 2007 A&M 2008, 22, met noot D. VOORHOOF, "Parodie, kunstexpressievrijheid en auteursrecht")
link: website rechtspraak
08/06/2010 Inbeslagname en verspreidingsverbod van 'academisch' boek in strijd met art. 10 EVRM
Boek over Turkse popster (Tarkan) gebaseerd op doctoraatstudie kan aanspraak maken op bescherming expressievrijheid, ook al bevat het boek informatie en foto's over een celebrity. Het Hof wijst erop "que le livre litigieux est la reproduction partielle d'une thèse de doctorat (..). Sur ce point, elle rappelle l'importance de la liberté académique (..). L'auteur de ce livre est une universitaire qui a analysé le phénomène de star et l'apparition de ce phénomène en Turquie avant d'étudier l'arrivée du chanteur sur la scène musicale et sa consécration comme star. L'ouvrage litigieux traite donc, à travers Tarkan et par le biais d'outils scientifiques, du phénomène de société que sont les stars. Aussi, on ne saurait considérer ce livre comme faisant partie des publications de la presse dite « à sensation » ou « de la presse du cœur », laquelle a habituellement pour objet de satisfaire la curiosité d'un certain public sur les détails de la vie strictement privée d'une célébrité". De foto's in het boek zijn foto's waarvoor de popster had geposeerd en ze waren ook eerder al in de pers gepubliceerd : "Ainsi, la présente affaire se distingue des affaires dans lesquelles les photographies litigieuses procédaient de manœuvres frauduleuses ou clandestines (voir, en ce qui concerne des photographies prises au téléobjectif à l'insu de personnalités connues, Von Hannover c. Allemagne, no 59320/00, § 68, CEDH 2004 VI) ou bien révélaient des détails de la vie privée des personnes en s'immisçant dans leur intimité (..)" (EHRM 8 juni 2010, Sapan t. Turkije).
link: website EHRM (Hudoc)
08/06/2010 Expressievrijheid voor mensenrechtenactivist tijdens persconferentie
Europees Hof vindt dat Roemenië inbreuk pleegde op art. 10 EVRM wegens veroordeling van een notoir mensenrechtenactivist die tijdens een persconferentie zijn vermoedens had geuit dat een bekend politicus zou hebben samengewerkt met de Securitate. Dat de pers achteraf de voorzichtig en onder voorbehoud geformuleerde aantijgingen als affirmatieve beschuldigingen had gepubliceerd kan niet in de schoenen geschoven worden van de mensenrechtenactivist. Het Hof herinnert eraan "que si les États contractants ont la faculté, voire le devoir, de réglementer l'exercice de la liberté d'expression de manière à assurer une protection adéquate par la loi de la réputation des individus, ils doivent éviter ce faisant d'adopter des mesures propres à dissuader les médias et les formateurs d'opinion de remplir leur rôle d'alerte du public sur des questions présentant un intérêt général" : EHRM 8 juni 2010, Andreescu t. Roemenië
link: website EHRM (Hudoc)
08/06/2010 Inbreuken op expressievrijheid in Turkije
Turkije is nog maar eens veroordeeld wegens schending van de politieke expressievrijheid. Het Europees Hof is van oordeel dat de gevangenisstraffen van enkele politieke activisten die tijdens betogingen strijdbare slogans hadden geroepen, een inbreuk zijn op art. 10 EVRM. Het Hof wijst er op "that, by shouting these slogans, the applicants did not advocate violence, injury or harm to any person. Furthermore, neither in the domestic court decisions nor in the observations of the Government is there any indication that there was a clear and imminent danger which required an interference such as the lengthy criminal prosecution faced by the applicant" (EHRM 8 juni 2010, Gül e.a. t. Turkije)
link: website EHRM (Hudoc)
01/06/2010 Spanje en Roemenië veroordeeld wegens schending pers- en expressievrijheid
In twee arresten van 1 juni 2010 maakt Hof duidelijk dat enerzijds een Spaanse krant en anderzijds een persoon die informatie beschikbaar stelde aan een Roemeense krant verregaand aanspraak maken op bescherming van art. 10 EVRM. De veroordelingen wegens resp. lasterlijke berichtgeving ten aanzien van de Marokkaanse koning Hassan II in verband met drugsmokkel en lasterlijke aantijgingen van maffiapraktijken door een publiek persoon, vindt het EHRM strijdig met de pers- en expressievrijheid gewaarborgd door art. 10 EVRM (EHRM 1 juni 2010, Gutiérrez Suárez t. Spanje en EHRM 1 juni 2010, Dumitru t. Roemenië)
link: website EHRM (Hudoc)
27/05/2010 Ongevraagd foto nemen is iets anders dan belaging (stalking)
Het door journalisten eenmalig, zonder duidelijke toestemming, nemen van foto's van een persoon in een ziekenhuis is geen vorm van belaging (stalking) in de zin van art. 442bis SW. Vrijspraak voor twee journalisten die eerder waren veroordeeld voor stalking van één van de overlevende slachtoffers van racistische moordpartij door Hans Van Themsche : Hof van beroep Antwerpen 27 mei 2010, OM en K. t. A. en A.
20/05/2010 Turkije opnieuw veroordeeld wegens schending expressievrijheid
Sluiting van krant andermaal in strijd met art. 10 EVRM (EHRM 20 mei 2010, Saygili en Bilgic t. Turkije). Ook inreisverbod van Amerikaanse docente wegens eerdere uitspraken ivm Koerdische en Armeense thema's die als schadelijk werden beschouwd voor Turkije komt neer op een overheidsmaatregel die in strijd is met de expressievrijheid van de academica (EHRM 20 mei 2010, Cox t. Turkije)
link: website EHRM (Hudoc)
20/05/2010 Politieke partij moet felle kritiek verdragen, ook van prof in de politieke wetenschappen
Professor politieke wetenschappen die van een politieke partij beweerde dat ze een ideologie verspreidde van nationaal extremisme haalt zijn gelijk in Straatsburg. Het Europees Mensenrechtenhof vindt de veroordeling van de prof wegens lasterlijke kritiek op de politieke partij in kwestie strijdig met de expressievrijheid (EHRM Myrskyy t. Oekraine, 20 mei 2010).
link: website EHRM (Hudoc)
17/05/2010 Op basis van beeldmateriaal VTM gaan beklaagden vrijuit
Rechtbank te Brugge spreekt personen vrij die actie voerden rond Lappersfortbos waarbij enkele agenten gewond geraakten. Volgens het vonnis blijkt uit de (inbeslaggenomen) televisiebeelden van VTM dat agenten niet gewond geraakten door geduw of geweldpleging van actievoerders, maar dat de agenten ten val kwamen toen zij de actievoerders achternazaten. De actie van de beklaagden vindt de rechtbank ongepast en laakbaar, maar van een aanval of verzet met geweld of bedreiging in de zin van art. 269 SW is geen sprake: Corr. Brugge 17 mei 2010 (zaak Lappersfortbos, Brugge, feiten van 4 maart 2010).
11/05/2010 Lasterlijke aantijgingen zonder feitelijke basis terecht aanleiding tot veroordeling
Het in een pamflet beschuldigen van een burgemeester van verduistering van geld en het niet naleven van de wetgeving betreffende overheidsopdrachten, zonder enige feitelijke basis, verdient ultiem niet de bescherming van art. 10 EVRM, ook al situeert het pamflet zich in een politiek debat (EHRM 11 mei 2010 Fleury t. Frankrijk)
link: website EHRM (Hudoc)
06/05/2010: Scherpe kritiek op leider Franse moslimgemeenschap ten onrechte veroordeeld
In een arrest van 6 mei 2010 is het Europees Mensenrechtenhof van oordeel dat de veroordeling wegens laster van een vooraanstaand persoon uit de moslimgemeenschap in strijd is met de expressievrijheid. Volgens het Hof maakte het gewraakte artikel in een maandblad geen amalgaan van moslims en terroristen en kaderde het artikel in een actueel, maatschappelijk debat, kort na de aanslagen op de WTC-torens in New York op 11 september 2001. Twee dissenters zijn het met de meerderheidsopvatting van het Hof niet eens en vinden dat juist door de context de insinuaties van betrokkenheid in terrorisme als lasterlijk te beschouwen zijn (EHRM 6 mei 2010, Brunet Lecomte en Lyon Mag. t. Frankrijk).
link: website EHRM (Hudoc)
22/04/2010 Veroordeling wegens belediging van Joodse professor is inbreuk op uitingsvrijheid
In een arrest van 22 april 2010 is het Europees Mensenrechtenhof van oordeel dat de veroordeling in Frankrijk van een politica die tijdens een protestactie naar aanleiding van een controversiële ceremonie aan de Universiteit Lyon III een beledigende opmerking had gemaakt tegen één van de professoren, een schending is van art. 10 EVRM. Het Hof wijst erop dat "en l'espèce, la personne en cause, en sa qualité de professeur de l'université pouvait faire, en tant que tel, l'objet de critiques personnelles dans des limites « admissibles », et non pas uniquement de façon théorique et générale". Het Hof concludeert "que les déclarations litigieuses s'inscrivaient dans le contexte particulier d'un débat d'ordre national portant sur un sujet particulièrement sensible. Les propos tenus par la requérante l'ont été dans le cadre d'une manifestation s'inscrivant elle-même dans le contexte d'un débat national, public et passionné", temeer omdat de mondelinge reactie van de politica zelf een spontane repliek was op een uitspraak van de geviseerde professor (EHRM, Haguenauer t. Frankrijk, 22 april 2010)
link: website EHRM (Hudoc)
20/04/2010 Europees Hof beaamt veroordeling Le Pen wegens 'hate speech'
Hof wijst klacht van Le Pen als niet-ontvankelijk af: veroordeling van Le Pen wegens aanzet tot haat en discriminatie is niet in strijd met expressievrijheid van politicus (EHRM Le Pen t. Frankrijk, 20 april 2010). Voor meer uitgebreide toelichting zie blog op http://echrblog.blogspot.com/2010/05/hate-speech-decision-on-le-pen.html
link: echrblog
Bijlage: LE PEN c. FRANCE.FR.doc
22/04/201 EHRM stelt grove inbreuk vast op expressievrijheid en beveelt vrijlating journalist
Het Europees Hof vindt de veroordeling van een journalist tot een gevangenisstraf omdat hij kritiek uitte op de regering en het leger van Azerbeidzjan een grove schending van het recht op expressievrijheid (art. 10 EVRM). Het Hof stelt ook een inbreuk vast op art. 6 EVRM (recht op een eerlijk proces en vermoeden van onschuld) en beveelt in toepassing van art. 46 EVRM de onmiddellijke invrijheidstelling van de journalist (EHRM Fatullayev v. Azerbaijan, 22 april 2010).
link: website EHRM (Hudoc)
17/04/2010 Raad voor de Journalistiek: richtlijn identificatie in gerechtelijke context
Naar aanleiding van de berichtgeving in de zaak Ronald Janssen heeft de Raad voor de Journalistiek de vroegere Aanbeveling van 11 december 2008 aangescherpt en vervangen door een richtlijn, teneinde de Vlaamse media tot meer terughoudendheid aan te zetten bij de identificatie van verdachten, veroordeelden, slachtoffers en minderjarigen : Richtlijn van 15 maart 2010 over identificatie in een gerechtelijke context (bekend gemaakt op website RvdJ op 17 april 2010).
link: website RvdJ
06/04/2010 EHRM vindt veroordeling van journalisten die rapporteerden over verkrachtingszaak terecht
Het EHRM komt tot de conclusie dat een kort bericht ivm een gerapporteerde verkrachting in Finland terecht aanleiding is geweest tot een veroordeling van de journalist en de hoofdredacteur van een weekblad. Volgens het Hof was de reputatieschade voor degenen die mogelijk als daders konden beschouwd worden een voldoende en pertinente reden om de journalist en de hoofdredacteur te veroordelen. Hoewel geen personen als verdachten bij naam genoemd waren, konden de verschillende spelers van een sportploeg als mogelijke daders beschouwd worden, terwijl achteraf de feiten nooit bewezen zijn. De journalisten hadden volgens het Hof eerst contact moeten opnemen met de betrokken spelers of de verantwoordelijken van de sportploeg en konden niet volstaan met de verwijzing naar de aangifte door de jonge vrouw en anonieme getuigen. Unaniem is het Hof niet, want twee dissenters argumenteren fel waarom de meerderheid van het Hof in deze zaak het vermoeden van onschuld en het recht op eer en goede naam teveel gewicht geeft ten nadele van het recht van de pers om over dit soort zaken van maatschappelijk belang te kunnen rapporteren (EHRM 6 april 2010, Ruokanen e.a. t. Finland).
link: website EHRM (Hudoc)
06/04/2010 EHRM veroordeelt Finland in vijf samenhangende zaken wegens inbreuk art. 10 EVRM
Vijf arresten van 6 april 2010 houden verband met klachten van journalisten en hoofdredacteurs van een krant en verschillende magazines die in Finland werden veroordeeld wegens inbreuk op het privéleven van de vriendin van een publiek persoon. In telkens zeer uitvoerig toegelichte arresten balanceert het Europees Mensenrechtenhof tussen het belang van de persvrijheid en de gerechtsverslaggeving over zaken van maatschappelijk belang waarin een publiek persoon nadrukkelijk betrokken is, en het belang van privacybescherming en het recht op eer en goede naam van zijn vriendin die geen publiek persoon was, maar wel mee betrokken was geraakt in bepaalde strafbare feiten die hebben geleid tot het ontslag van de publieke persoon in kwestie. In elk van de arresten komt het Hof finaal uit op een schending van art. 10 EVRM: EHRM 6 april 2010 in Jokitaipale e.a. t. Finland; Iltalehti en Karhuvaara t. Finland; Soila t. Finland; Flinkkilä e.a. t. Finland en Tuomela e.a. t. Finland.
link: website EHRM (Hudoc)
18/03/2010 EHRM doet uitspraken over vermoeden van onschuld naar aanleiding van mediaberichtgeving
In een zaak tegen Rusland stelt het Hof een inbreuk vast op het vermoeden van onschuld naar aanleiding van uitspraken op televisie door een voormalig politicus en generaal ivm een persoon die verdacht werd van het plegen van sexuele misdrijven (EHRM 18 maart 2010, Kouzmin t. Rusland). In een zaak tegen Roemenië erkent het Hof het recht van de media om over belangwekkende strafzaken te berichten en het recht van het parket om informatie te verstrekken, zonder dat dit neerkomt op een schending van het vermoeden van onschuld (EHRM 16 maart 2010, Jiga t. Roemenië).
link: website EHRM (Hudoc)
16/03/2010 EHRM stelt nieuwe schendingen vast van expressievrijheid
Hof veroordeelt Roemenië wegens inbreuk op persvrijheid in zaak van laster en eerroof (EHRM 16 maart 2010, Papaianopol t. Roemenië) en Turkije in zaak van politieonderzoek en tijdelijke aanhouding van persoon die exemplaren van een krant verspreidde waartegen regelmatig processen waren gevoerd in Turkije (EHRM 16 maart 2010, Gorkan t. Turkije)
link: website EHRM (Hudoc)
11/03/2010 Raad voor de Journalistiek beoordeelt verschillende klachten
Op 11 maart 2010 heeft de Raad voor de Journalistiek andermaal een aantal belangrijke beslissingen genomen in verband met de toepassing van de journalistieke ethiek in de Vlaamse media (ivm embargo, hoor en wederhoor, betrouwbaar bewijsmateriaal voor ernstige aantijgingen, kritiek op voorschrijfgedrag artsen door Test Gezondheid, column met kritiek op Test Aankoop...)
link: website RvdJ
2/3/2010 Europees Hof veroordeelt Roemenië voor inbreuk op art. 10 EVRM
Veroordeling van uitgever van krant România libera naar aanleiding van berichtgeving in de zaak Megapower, is schending expressievrijheid (EHRM 2 maart 2010, Antica en N.V. 'R' t. Roemenië)
link: website EHRM (Hudoc)
25/02/2010 Veroordeling wegens belediging van burgemeester inbreuk op art. 10 EVRM
Het Europees Hof meent dat de veroordeling van een voorzitter van een buurtcomité wegens laster en belediging van een burgemeester een schending is van de expressievrijheid. Van een burgemeester die een bepaald bouwproject op controversiële wijze steunt en promoot op een website beweren dat zij "geld in haar zakken steekt" of haar kwalificeren als "schizofreen, leugenaar en cynisch persoon" maakt volgens het EHRM deel uit van het soms emotioneel en scherp debat dat op lokaal niveau kan gevoerd worden in verband met toestanden die de bewoners in een bepaalde buurt direct aangaan. Politic en verkozen bestuurders moeten dergelijke scherpe vormen van kritiek kunnen verdragen, als onderdeel van het publieke debat(EHRM, Renaud t. Frankrijk, 25 februari 2010).
link: website EHRM (Hudoc)
16/02/2010 EHRM vindt dat Turkije boek van Apollinaire uit 1907 niet mocht verbieden
Helemaal onverwacht is het arrest van het Hof niet, maar het bevat wel een aantal opmerkelijke argumenten waarom de veroordeling van de uitgever van de Turkse vertaling van het boek van Apollinaire 'Les onze mille verges' en de inbeslagname ervan in strijd is met art. 10 EVRM. De Turkse rechtscolleges vonden de inhoud van dit erotische boek nochtans manifest obsceen en het zou ook aanzetten tot sexuele lust van de bevolking in Turkije. Twee redenen dus voor de bestraffing en inbeslagname in toepassing van de Turkse wetgeving. Vooral de volgende twee paragrafen waarmee het EHRM een te brede appreciatiemarge betreffende de beooordeling van de goede zeden in deze zaak aan de kant schuift zijn opmerkelijk: "29. Si la Cour, tenant compte du caractère relatif des conceptions morales dans l'espace juridique européen, accorde une certaine marge d'appréciation aux Etats en la matière, elle ne saurait sous-estimer dans ce cas précis le passage de plus d'un siècle depuis la première parution de l'ouvrage en France, sa publication dans de nombreux pays en diverses langues, ni sa consécration par l'entrée dans « La Pléiade » une dizaine d'années avant la saisie dont il a fait l'objet en Turquie.
30. Elle considère que la portée de cette marge d'appréciation, en d'autres termes, la reconnaissance accordée aux singularités culturelles, historiques et religieuses des pays membres du Conseil de l'Europe, ne saurait aller jusqu'à empêcher l'accès du public d'une langue donnée, en l'occurrence le turc, à une œuvre figurant dans le patrimoine littéraire européen". (EHRM 16 februari 2010, Akdas t. Turkije). Turkije dus nog maar eens de oren gewassen door het Europees Hof.
link: website EHRM (Hudoc)
11/02/2010 Advocaat mag op televisie schampere kritiek uiten op procureur
Het EHRM is van oordeel dat de kritiek die een advocaat formuleerde tijdens een nieuwsuitzending nav een rechtszaak die heel wat media-aandacht trok, vooral betrekking had op de verdediging van zijn cliënt, hoewel zijn uitspraken ook een schampere kritiek bevatten op de procureur die aan een klacht van zijn cliënt (een populaire zanger in Griekenland) geen gevolg wilde geven. De veroordeling van de advocaat wegens schending van de eer en goede naam van de procureur vindt het Hof een schending van art. 10 EVRM (EHRM 11 februari 2010, Alfantakis t. Griekenland)
link: website EHRM (Hudoc)
11/02/2010 Rusland twee maal veroordeeld door EHRM wegens beknotting persvrijheid
In twee arresten is Europees Hof van oordeel dat de veroordeling van de hoofredacteur van een weekblad wegens kritiek op publieke personen neerkwam op een schending van art. 10 EVRM. In één van de arresten laat het EHRM optekenen dat "the defendant in a defamation case concerning criticism of a public official’s performance of his duties may not be required to prove the truth of all his factual assertions. This would but stifle public debate on matters of genuine public concern" (EHRM 11 februari 2010, Fedchenko (nr. 1 en nr. 2) t. Rusland)
link: website EHRM (Hudoc)
02/02/2010 Politicus die gemeenteraad beschuldigt van witwassen beschermd door expressievrijheid
EHRM vindt dat veroordeling van politicus die andere politici bekritiseerde nav budgetplanning en hen beschuldigde van witwaspraktijken in strijd is met art. 10 EVRM. Het Hof stelt o.a. : "It is precisely the task of an elected representative to ask awkward questions when it comes to public spending and to be hard-hitting in his criticism of fellow politicians responsible for the management of the public purse. The latter must be expected to display a greater degree of tolerance than private individuals when exposed, in a political setting, to scathing remarks about their performance or policies (..). The Court reiterates its view expressed in numerous judgments that very strong reasons are required to justify restrictions on political speech. Allowing broad restrictions on political speech in individual cases would undoubtedly affect respect for the freedom of expression in general in the State concerned" (§ 43) : EHRM Kubaszewski t. Polen, 2 februari 2010
link: website EHRM (Hudoc)
28/01/2010 Gezinsorganisatie met gastprogramma's op VRT-radio
Mediadecreet gewijzigd om ook 'een organisatie die de belangen van de gezinnen behartigt' zendtijd op de VRT-radio te kunnen toewijzen (Wijziging art. 36 Mediadecreet bij Decreet van 19 December 2009 in Belgisch Staatblad 28 januari 2010) - Radio Gezinsbond, voor meer informatie zie http://www.gezinsbond.be
link: website staatsblad
26/01/2010 Turkije opnieuw veroordeeld door EHRM wegens schending expressievrijheid
Turkije blijft maar (politieke) expressievrijheid beknotten: andermaal veroordelingen door Europees Mensenrechtenhof nav nieuwe preventieve maatregelen tegen kranten en onverantwoorde veroordeling van hoofdredacteur wegens kritiek op de staat, 'atteinte à la personnalité morale de l'Etat' (EHRM 26 januari 2010, Ürper e.a. t. Turkije en Özer nr. 2 t. Turkije)
link: website EHRM (Hudoc)
20/01/2010 Zaak Wilders van start: mag politicus haat zaaien?
Arrest EHRM in de zaak Féret t. België werpt zijn schaduw over vervolging van Geert Wilders in Nederland
link: Interview in "Met het Oog op Morgen" (min. 20-30)
Bijlage: MF.2009.FERET.VOORHOOF.MF2009.FINAL.pdf
19/01/2010 Europees Hof relativeert geheim van onderzoek tov media
Veroordeling van uitgever wegens schending van het geheim van het strafonderzoek, inbreuk op vermoeden van onschuld en laster nav gerechtsverslaggeving waarin politicus in opspraak kwam is in strijd met art. 10 EVRM (EHRM 19 januari 2010, Laranjeira Marques da Silva t. Portugal)
link: website EHRM (Hudoc)
12/01/2010 Toepassing van Britse Terrorism Act in strijd met Europees Mensenrechtenverdrag
De (korte) aanhouding en fouillering van o.a. een journaliste nav een betoging in London, in toepassing van de Britse antiterrorismewet is strijdig met artikel 8 van het Europees Mensenrechtenverdrag: EHRM Gillan en Quinton t. VK, 12 januari 2010.
link: website EHRM (Hudoc)
23/12/2009 Aanpassingen Auteurswet en KB vergoedingsregeling 'privé-kopie' in Staatsblad
Wetten van 10 en 11 december 2009 wijzigen AW en Ger. Wb. voor wat bepalingen betreft ivm statuut en controle op vennootschappen voor het beheer van auteursrechten en naburige rechten.
KB van 17 december 2009 bevat nieuwe vergoedingsregeling voor apparaten en dragers in toepassing van art. 55-57 AW, i.e. vergoedingen voor reproducties van geluids- en audiovisuele werken voor eigen gebruik (wijziging van KB 28 maart 1996), met oa. art. 2 § 2 : De vergoeding voor het kopiëren voor eigen gebruik die van toepassing is op de computer die kan worden aangewend voor de reproductie van geluidswerken en audiovisuele werken wordt vastgesteld op 0 euro.
link: website staatsblad
22/12/2009 Nederlandse rechter oordeelt over Nijntje-parodieën
Rb. Amsterdam 22 december 2009 in zaak Mercis BV en Dick Bruna t. Punt.nl - Sommige parodieën die circuleren op internet vallen onder de parodie-exceptie waarop Mercis en Bruna geen auteursrecht kunnen claimen, twee parodieën die Nijntje ivm brengen met drugsgebruik en terrorisme zijn inbreuk op merkenrecht. Bevel aan hostprovider punt.nl om openbaarmaking van de twee gewraakte parodieën te staken. Ivm parodie, zie ook op deze website, recente publicaties (2006) : D. Voorhoof, "België : de paradoxen van de parodie"
link: rechtspraak nl
21/12/2009 Statement by Article 19 : retreat of press freedom in Europe in 2009
According to an ARTICLE 19 statement, media freedom has been “retreating” in the countries of Western Europe throughout 2009. Research into incidents across the region has highlighted a number of problem areas where states have failed to abide by their obligations under international law to uphold the right to freedom of expression. ARTICLE 19 calls on the governments to fulfil their obligation to uphold the right to freedom of expression contained in international and European standards.
link: zie website Article 19
17/12/2009 Openbaarheid van bestuur of federaal niveau
De adviezen en beslissingen van de Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten en van de Federale Beroepscommissie voor de toegang tot milieu-informatie zijn voortaan beschikbaar op internet via www.internetcodex.be, knop 'interessante juridische links', subtrefwoord 'openbaarheid van bestuur'
Of klik direct naar http://www.internetcodex.be/links/algemeen.html#openbaarheidbestuur
link: website internetcodex
15/12/2009 Belangrijk arrest ivm journalistiek bronnengeheim (zaak Interbrew)
Europees Hof bevestigt verregaande bescherming van journalistiek bronnengeheim in zaak Interbrew ivm toepassing van de Norwich Pharmacal principles. Rechterlijk bevel om naar Financial Times en andere media gelekt document bekend te maken en aan Interbrew mede te delen is in strijd met art. 10 EVRM. De kwaadwillige motieven van iemand die vertrouwelijke informatie lekte of het feit dat de informatie vervalst was zijn in casu geen doorslaggevende elementen om de journalist het recht op bronbescherming te ontzeggen, temeer omdat over deze elementen geen voldoende duidelijkheid bestond. Het belang dat Interbrew aanvoerde om de identiteit van de bron te achterhalen kan niet opwegen tegen het publieke belang dat gemoeid is met de bescherming van journalistieke bronnen (EHRM 15 december 2009, Financial Times Ltd e.a. t. Verenigd Koninkrijk)
link: website EHRM (Hudoc), zie ook http://echrblog.blog
10/12/2008 Parket mag tijdens persbriefing verdachte niet als misdadiger aanwijzen
Het tijdens een persconferentie vermelden van de naam van een persoon verdacht van bendevorming, georganiseerde misdaad en verschillende moorden en de aanwijzing van deze persoon als bendeleider en opdrachtgever van verschillende moorden, is in strijd met het vermoeden van onschuld in toepassing van art. 6 § 2 EVRM. In casu werd de persmededeling door het parket gedaan kort na de aanhouding en dus voor de inbeschuldigingstelling van de verdachte: EHRM 10 december 2009, Shagin t. Ukraine
link: website EHRM (Hudoc)
01/12/2009 Politicus beschuldigen van joden-'bashing' beschermd door expressievrijheid
Het Europees Mensenrechtenhof is van oordeel dat de veroordeling van een historicus die een politicus had bekritiseerd wegens zijn verhuld anti-semitisme en 'bashing' van de joden niet nodig is in een democratische samenleving: het betrof een statement als onderdeel van een publiek debat en zelfs de veroordeling tot een rectificatie is strijdig met art. 10 EVRM. De veroordeling van de historicus was immers van aard 'to affect his professional credibility as a historian, capable of producing a chilling effect' (EHRM 1 december 2009, Karsai t. Hongarije)
link: website EHRM (Hudoc)
03/12/2009 Rusland nog maar eens veroordeeld wegens inbreuk op journalistieke expressievrijheid
Journalist die al te nauwe banden van procureur met bepaalde lokale politici via krantenartikel aan het licht bracht ten onrechte veroordeeld (EHRM, Alexander Krutov t. Rusland, 3 december 2009)
link: website EHRM (Hudoc)
24/11/2009 EHRM laat veel ruimte aan pers voor kritische verslaggeving
Europees Mensenrechtenhof vindt in drie arresten dat veroordeling van media of journalisten wegens lasterlijke aantijgingen strijd opleverde met artikel 10 EVRM : de kritiek was wel bitsig en de aantijgingen waren wel zeer ernstig (ongewenste sexuele intimiteiten, medewerking door politicus onder vorig bewind met geheime politie, fraude en corruptie), maar telkens vindt het Hof toch dat journalistiek correct verslag was uitgebracht over thema's van maatschappelijk belang, waardoor een veroordeling van de betrokken media of journalisten niet te verantwoorden was (EHRM, Ieremeiov (n° 1) t. Roemenië en EHRM, Ieremeiov (n° 2) t. Roemenië, 24 november 2009 en EHRM, Flux (n° 7) t. Moldavië).
link: website EHRM (Hudoc)
12/11/2009 Raad voor de Journalistiek verklaart klacht tegen Dag Allemaal gegrond
Het publiceren in interview-vorm van de inhoud van een email van een persoon die nadrukkelijk te kennen had gegeven niet tot een interview bereid te zijn en het in de mond leggen van verklaringen die de betrokkene niet heeft gedaan, zijn vormen van journalistiek foutief handelen. De Raad is het niet eens met het verweer van Dag Allemaal en journalist Serge Van Hellemont dat een dergelijke handelswijze journalistiek aanvaardbaar was. De Raad verklaart de klacht gegrond (RvdJ 12 november 2009, Greet Rouffaer t. Dag Allemaal)
link: website RvdJ
12/11/2009 Raad voor de Journalistiek wijst klacht af van gemeenteraadslid Menen tegen De Weekbode
Van een journalist die verslag uitbrengt over een zitting van de gemeenteraad, kan niet worden verwacht dat zij of hij er een integrale weergave van brengt. Het staat de journalist vrij om in de berichtgeving een selectie te maken van de gebeurtenissen en tussenkomsten die zij of hij relevant acht. In deze zaak is er geen aanwijzing dat de journaliste hierbij een beroepsethische fout heeft gemaakt (RvdJ 12 november 2009, Johan Vanhauwaert t. De Weekbode en Caroline Roose)
link: website RvdJ
